Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Әселхан мен Мұхамеджан айтысы (3-бөлім)

Әселхан Қалыбекова, Мұхамеджан Тазабеков · 2 мин оқу

Ұлы Абай ұрпақтары қыбын тауып,
Курчатовты құрсаулап жаптырғандай.
Үні де полигонның өшті білем,
Азынаған айғырды ат қылғандай.

Жақсы сөз – жүректердің валидолы,
Әркім тауып айтпайды, әрине, оны.
Алға ұста Абайлардың адал ойын,
Бастасын бақыттарға фәни жолы.
Бұрын әлем Семейге көз тігетін,
Болғаннан соң бомбаның полигоны.
Жауыздықтың жауабы берілген соң,
Бүгінде Абайымен таниды оны.

Әселхан:

Тауы бар Семейімнің, жартасы бар,
Орны бар, өзгермеген картасы бар.
Қырық жыл полигонға ойнақ болған,
Семейдің қырық тесік арқасы бар.
Көлім деп қызыл тілге айналдырған,
Аралдың кеуіп тұрған аңқасы бар.
Корабль Байқоңырдан ұшқан сайын,
От болып өртенетін жаңқасы бар.
Мінекей, жетпіс жылда жеткен жерім,
Әлі көп құпиялы қалтасы бар.
Империя құлағанмен сағым болып,
Тірлікті шауып кеткен балтасы бар.
Алданған қу түлкіден арыстандай,
Биіктен құлап сынған жамбасы бар.

Қазағым не көрмеді бақ та ашылмай,
Айтатын алтын сөз бар ат басындай.
Нәресте еңбегіндей былқылдаған,
Қол жетті дәл бүгінде шаққа осындай.
Күллі әлем қарт Семейге үңіліп тұр,
Еріген Самарханның көк тасындай.
Халайық Нұрекеңді хан көтерді.
Апарып ордасына ақ шатырдай.
Маңдайы еш халықтың ашылмаған,
Өзінен туған ұлы таққа отырмай.

Шықтың ба Қарауылдың төбесіне,
Қыдырып Абай сүйген белесіне.
Абайдың басқан ізі қалды ме екен,
Сезімнің үндейтұғын төресіне.
Қарауыл көк айдында жүзіп жүрген,
Ұқсайды Нұх пайғамбар кемесіне.
Президенттің ар жағында ордасы тұр,
Аққудай шаң жұқтырмай денесіне.
Осындай сұлулықты жырлайық та,
Шақырған жоқ Қарауыл көжесіне.
Отырмыз даладағы сахнада,
Айналып осы айтыстың шегесіне
Абайдың «Айттым сәлем қаламқасын»,
Жырлап тұр таулары да, дөңесі де.
Бұл тойын бас ақынның айта-айта
Ұмытпай ала жүрер көп есіне.

Мұхамеджан:

Бұл апам тектілікті жол қылғандай,
Айтатын өлең сөзін мол қылғандай.
Асыл сөзің қалмасын аяқ асты,
Ханның қызын жасыққа қор қылғандай.
Халық бізді сап отыр алақанға,
Қияға қыран құсты қондырғандай.
Сылап-сыйпап сөйлейсіз әр нәрсені,
Ешкінің майын желге тоңдырғандай.
Құнарлы сөздеріңді ақтардың-ау,
Жылқының жілік майын толтырғандай.

Мықтыға мақсат емес бәрін білген,
Жақсы сөз айтқан сайын жаным кірген.
Жаныңда құмырсқадай балаң едім,
Дәніңді татқаннан-ақ дәмін білген.
Баяғының биіндей бір апамсыз,
Баянды жақсылыққа жаның күлген.
Құмырсқа жолын білсе болғаны да,
Аяз би оған қарап әлін білген.

Халыққа өлең жолдау қадірлі істей,
Сөз шықпайды жалынға жаның піспей.
Әрдайым ардақты бол, ақын апа,
Алты алаштың аузынан атың түспей.
Аяңдап артыңыздан мен келемін,
Асықпай шығатұғын ақыл тістей.

1995 жыл.

Айтыстар

Барлығы: 832 айтыс

Тағы оқыңыз