Әдепбай мен Тірнекей айтысы (1-бөлім)
Әдепбай, Тірнекей · 3 мин оқу
Әдепбай:
Бай-Өлгей болғанында жерім Тұлба,
Айтайын аздап өлең, халқым, тыңда.
Алпысымда жайраңдап алшақтаймын,
Малшы араттың бірімін, ауылым қырда.
Тірнекей:
Мақтайын, мадақтайын Тұлба көлін,
Өзімнің он жасымнан өскен жерім.
Жырлайын бір азғана салтанатын,
Дәл бүгін бақыты өскен құтты жерім.
Әдепбай:
Тұлба, Тұрғын болады туған жерім,
Кіндік кесіп, кірімді жуған жерім.
Тайлақ, атан жоғалса, таптырмайтын,
Құмырысқадай қаптаған қалың елім.
Тірнекей:
Сөйлейін сөйле десең, халқым қалап,
Шопандар мерекесін құтқа балап.
Өсе бер күнде мыңдап, ортақ дәулет,
Тойында еңбекші елім тұр аймалап.
Әдепбай:
Отыр елім мекендеп Тұлба бойын,
Мыңғыртып өсіруде шопан қойын.
Бес түлік мал Тұлбада түгел өсіп,
Лайықты істелді бүгін тойым.
Тірнекей:
Бірлестік – бар халықтың болды ұйтқысы,
Мінсе ат, ішсе асы жазы-қысы.
Кешегі тапшы кедей бүгін таңда,
Лықып тұр бес түлікке іш пен тысы.
Әдепбай:
Бірлестігім, білесің, «Қызыл қия»,
Саялы ағаш басында алтын ұя.
Келешекті алдағы дұрыс ұғып,
Барлық халық жұмылды жанын қия.
Тірнекей:
Салтанат құрыпсыздар іске татыр,
Табысым тағы айтар толып жатыр.
Мұнан да өркендей түс бірлестігім,
Туғызып ортаңыздан Еңбек Батыр.
Әдепбай:
Құттықтау келіп жатыр біздің елден,
Той қыл деп ұйғарыпты үлкен жерден.
Алыс жерге естіліп даңқым жетті,
Орталыққа Шайзадам барып келген.
Тірнекей:
Табысың, мақтанышың бәрі де шын,
Қосады бірлестікке жан біткен үн.
Табысын басқалардың білеміз ғой,
Істедің, ағай, өзің неше еңбек күн?
Әдепбай:
Жетпіс бес еңбек күндік жоспарым бар,
Ойлайтыным тіріде ұят пен ар.
Жетпіс беспен мен өзім шектелмеймін,
Мыңға дейін істейтін шыдамым бар.
Тірнекей:
Тойыңды, міне, бүгін көзбен көрдім,
Көруге Өлгейімнен әдейі келдім.
Жоспарын бірлестіктің мен де білем,
Осыдан неше еңбек күн істеп бердің?
Әдепбай:
Өлгейім – қазақ, моңғол орталығым,
Өміріме шалқыған жырғаулымын.
Жоспарды екі еседен асырғанмын,
Айғағым - қойнымдағы куәлігім.
Тірнекей:
Халықтың мінсе аты, ішсе асы,
Бірлестік - еңбекшінің кәсіп басы.
Куәлігің, Әдеке, құтты болсын,
Дәл осы тебініңнен жаңылмашы.
Әдепбай:
Жүздеген мың сом еді жоспарымыз,
Орындады еңбектес достарымыз.
Мүше басы жоспарын асырапты,
Бұл-дағы зор іске үлес қосқанымыз.
Тірнекей:
Табысың көп екен-ау, қызығардай,
Ақынның көркем сөзі арналғандай.
Жоспары шаруашылық біткен екен,
Мәдени өркендерің бүгін қандай?
Әдепбай:
Тас бұлақ жер астынан шығар қайнап,
Салынды қызыл мүйіс гүл-гүл жайнап.
Мұнан да үлкен жұмыс тындыруды,
Өнерпаздар күн-түні жүр ғой ойлап.
Тірнекей:
Салдыңыз жасқа арнап қызыл мүйіс,
Өсіпті бұл Тұлбада көптеп ырыс.
Ағатай, рақмет, табысыңа,
Тағы да болар алда үлкен табыс.
Әдепбай:
Жетпіс екі отырық үй салынды,
Отырықты халыққа ұйғарылды.
Балалары мектепте оқып жатыр,
Білім беріп халықтың мұғалімі.
Тірнекей:
Елеңдер өлең десе қос құлағың,
Сайрайды бұлбұл құстай тіл мен жағың.
Қол жеткен табысыңа таласым жоқ,
Қанша есе мал өсірді биыл бағың?
Әдепбай:
Мал өсірдік елімде үш жыл ұдай,
Мәпеледі, өсірді малшы шыдай.
Біздің бақтың, сұрасаң, малы өсулі,
Он бір мыңнан асырып отыр былай.
Тірнекей:
Сөйлейді сылдыратып тіл менен жақ,
Жоспарын үзіпті ғой үшінші бақ.
Әншейін, көлеңкелеп өте шықпай,
Түлігін бағыңыздың айтыңыз нақ.
Әдепбай:
Жеті бақтан алынды мал санағы,
Ақырына тоқтайды сөздің нағы.
Екі бөліп Тұлбаны айта алмаймын,
Бір тілекпен жүреді барлық бағы.
Тірнекей:
Бесінші бақ табысын шын бере ме,
Еңбегімен біреудің күн көре ме?
Өз бағыңның табысын анықтап айт,
Бар табысын Тұлбаның «өзім» деме.