Өлең шежіре (5-бөлім)

Бұлардан өнген ұрпақтан
Батырлар шықты туымды.
Неше әруақты ер шығып,
Арадан дұшпан қуылды.

Кіші жүздің ерлері,
Егескен жауы келгенде,
Жықпадың қолдан туыңды.
Нәбірден туды үш бала—
Кердері, Жекей, Тілеулі
Қайырлы болды халыққа.

Болмады мұқтаж біреуі,
Бұлардан өнген ұрпақтан
Батыр шықты елеулі.
Айқасқан жауды жеңгенше
Білмеді, сірә, жүдеуді.

Кіші жүздің ішінен,
Қанды көз талай ер де өтті,
Өкшесі жауға тіреулі.
Ақ сауыты жарқылдап,
Асынып алмас беліне
Құлақты дөйір білеулі.

Халыққа қамқор ер өтті,
Дұшпанға оғы кезеулі,
Байлар өтті мал баққан
Қазына жиып тіреулі.

Алшын туды Алаудан
Тарихта аты жол алған.
Қанаттас қазақ ел болып,
Алшыннан ұрпақ таралған.

Құр айтылған жыр емес,
Шежіреден қаралған.
Алшыннан туған Күдуар
Бір басын мыңға балаған.

Қаналас өскен бауыр жоқ,
Жалғыз туды анадан.
Күдуар батыр атанды
Кіші жүзге қараған.

Алты аталы Әлім, Жетіру,
Он екі ата Байұлы—
Кіші жүзге қараған.
Күдуардан үш бала,
Туылған екен анадан,
Шежіреден қаралған.

Садырқожа, Қыдырқожа, Нұрқожа—
Үш бала туды бұлардан.
Білгенімді сөйлейін,
Шежіреден қаралған.

Жарандар, Сәдірқожадан
Қаракесек туыпты.
Атаға тартып ұл туып,
Атаның жолын қуыпты.
Сол Қаракесек атаңнан—
Әли мен Шөмен туыпты.
Алты бала Әлімнен,
Аттарын айтып берейін,
Кеуліңе болсын орнықты,
Жаманақ, Машақ, Сарыбас,
Байсара мен Ақманақ,
Томалақ деген болыпты.

Заманында олар да
Қатарынан озыпты.
Алты арыс Әлімнің,
Осы жерден шығыпты
Томалақ деген баласы.

Туғанмен анадан
Аты шықпай қалыпты.
Жоқ десе де болғандай,
Бұған кімдер нанғандай.

Жаманақтан үш бала
Біреуі оның—Жақайым
Өріс, Баубек туыпты.
Жаманақтың соңғы алған
Әйелінен және де
Алты бала туыпты.
Жиеней мен Жолшора,
Асан, Үсен, Құрбанай,
Құттық болса керек-ті.

Бұлардан өнген тұқымға
Қариясы халықтың
Шекті басқан Шекті деп,
Қатарынан көп-ті деп,
«Шекті» атақ беріпті.
Өрістен туған кім десең,
Білдірейін білмесең,
Есеналы, Айдарбек—
Екі бала болғаны.

Есеналыдан үш бала—
Кішкене мен Палуан,
Бөлек болып туыпты.
Екі бала Бөлектен—
Айт пен Бұжыр болыпты.
Айттан туған үш бала:
Қабақ пен Шоң, Тілеуің—
Бұлардан да туыпты.

Нағыз бенен Шүренің—
Осылармен аталас,
Болса керек Жекейің.
Қабақтан туған бес бала:
Төлеш пенен Ханкелді,
Жанкелді, Бек, Аралбай.

Шоңнан Шағыр туылып,
Қосылады екен оларға-ай.
Жалтума мен Құлтума—
Туылған екен Тілеуден.
Жалтумадан бес бала—
Алдаберді, Алтынбек,
Тәңірберген, Қазыбай,
Тәжетер екен тағыда-ай.

Айтушы сөзі шын болса,
Шежіре сөзі осылай.
Төлештен де екі ұл:
Ақмырза мен Бақтыбай.
Ақмырзадан Наурызбай,
Бақтыбайдан алты ұл
Туған екен тағыда-ай.

Аттарын айтып берейін,
Отырған тыңдап, халқыма-ай.
Асан, Құдас, Жәдігер,
Есалы мен Қараша—
Бақтыбайдың тұқымы,
Болады екен осылай.

Тағы айтып сөйлейін,
Хангелдінің баласын,
Туылған екен төрт бала:
Пұсырман мен Жолдыбай,
Шіңгір менен Қалдыбай.
Көргенімді сөйледім,
Не қылайын қосып-ай!

Жолдыбайдан туыпты:
Өтен менен Баяуың.
Қайық мінсең, су кешіп,
Қолдан түспес таяуың.

Той десе, қубас домалап,
Барасың атты-жаяуың.
Пұсырманнан бес бала:
Қалыбек пен Қарабас,
Өмір, Сексен, ол—Жарас,
Бір-бірімен қаналас.

Қарабастан тағы да
Алты бала болыпты,
Өркендеп өсіп, көбейіп,
Атаның жолын қуыпты.
Заманында ер болып,
Өздері жатқан шер болып,
Не десе де болыпты.

Мәмбетәлі, Жапақ, Тінәлі,
Үмбеталы, Досалы,
Және бірі—Жанәлі.
Жапақ деген атаңыз
Екі әйел алыпты.

Әйелінен әуелгі Башен туыпты,
Екінші алған әйелден—
Кежір мен Төлек болыпты.
Башеннен де төрт бала:
Қайіп ер мен Жандәулет,
Ақпан менен Тоқпан болыпты.

Өсіп-өніп өркендеп
Дүниеге бұлар келіпті.
Тоқпан деген атаңыз
Екі әйел алған-ай,

Есенәлі, Есенжол—
Бәйбішеден туыпты.
Үркімбай мен Жарқымбай—
Соңғы әйелден болыпты.

Есенжолдан тағы да
Жеті бала болғаны.
Жантөре, Сәрсен, Батырхан,
Тілеуберген, Әділхан,
Хан мен тағы—Төрехан.

Ханнан туған Лұқпан,
Сәмбет пенен Байбосын,
Батыр Ханнан туыпты.
Жантөренің баласы
Ысқақ болса керек-ті.
Сағынай деген бір бала,
Төреханнан Дөреген,
Мықан менен Ығылман,
Наурызбай, Жәмек—төртеуі
Туылған екен Сәрсеннен.

Нығмет деген бір бала
Болған екен Мұқаннан.
Башырбай мен Әлібай
Ығылманнан туылған.

Қиятбай мен Қалыбай,
Мұратбай үшеуі
Наурызбайдан туылған.
Ноғайбай мен Серікбай—
Жәмектің екеу баласы-ай.

Айдарбектен туылған
Ардана мен Татран
Алшынбай, Күлік тағы да-ай.
Аманқұл мен Жаманқұл,
Раманқұл үшеуі—
Үркімбайдың баласы-ай.
Аманқұлдан туылған
Әжібай мен Қарлыбай,
Осылай екен шамасы-ай.

Раманқұл атаңнан
Туылған екен Нұржаубай,
Жәкені мен Наурызбек.
Шежіреден қарасам,
Белгілі болды ата-тек.
Наурызбек жырау баласы
Жырлатып жүр халықта,
Халайықтың арасы.
Баубектен туған үш бала
Темірбақты, Көкбөрі,
Жанқылыш болып саналған.

Жанқылыштан бес бала
Қожай мен Сушы, Сыбаншы,
Есенгелді, Ырсымбет
Бесеуі бір анадан.

Бес бала Темірбақтыдан туған екен,
Мыңсейіт, Талапан мен Алакөз-ді.
Малгелді, Арғынбайы болады екен.
Ұрпағы Темірбақты осылайша
Өркендеп, өніп-өсіп барады екен.