Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыландының Темірланды жеңуі (8-бөлім)

Қобыланды · Мергенбай нұсқасы · 2 мин оқу

Іздеген ер табылды,
Найза, қылыш шабылды.
Халықты басқан қара түн,
Салды батыр қысымды,
Көрсетіп жауға күшіңді,
Адастырған есінен,
Ажыратқан түсінен,
Басты бұлт үстінен.
Кеш батып жау тарады,
Тартылды ерден «табағы».

Қобыландыдан сөз келді
Кейін қалған манағы.
Бес жүз әскер қызылбас
Бұларды іздеп табады
Ұстаймыз деп қамады.
Мұны көріп Қобылан
Буырылға мінеді,
Бабадан мәдет тіледі.
Жауға жалғыз кіреді,
Етегін жаудың түреді.
Батырдың қылған қайратын
Көтеріп басын Қараман,
Тамашалап көреді.
Шабатын жауға шама жоқ,
Ақ найзаға сүйеніп,
Қара қасқа атқа мінеді.
Жауды қырып жайратып,
Бурыл атты ойнатып,
Батыр Қобылан жүр еді.
Қашқанын қойдай қайырып,
Жаудың тобын айырып,
Құтылуға жөн таппай,
Елдің биік қорғаны,
Жауға күшті айбары.
Қылыш, найза асынған,
Жауды қуып қашырған,
Ерлігін жаннан асырған,
Ойы терең асылдан,
Сөзі терең тасынған.
Қашқан жауды қоймаған,
Ұстап алып айдаған.
Сазайларын тартқызып,
Жуандарын жондаған.
Қалмақты қырып тауысып,
Қараманның келді қасына.
Қарсыласқан жауының
Салды қайғы басына.
Алдында жатыр көп жұмыс:
Елді басқан бір сарын—
Жердің бетін қаптаған,
Елді шауып қақтаған.
Ұлы-қызын жылатқан,
Көздің жасын бұлатқан.
Салтанатын қиратқан,
Қазақ десе оқ атқан.
Ақ найзаға сүйеніп,
Қараманды тастап кете алмай,
Балаларға кеткен жете алмай,
Қобыланды батыр күйініп,
«Иә, бабам!» деп сүйініп.
Қараман мен екеуі,
Орақтан хабар біле алмай,
Үш батырдың манағы
Салған айқай ұраны
Естіді батыр құлағы.
«Жауға кірген екен» деп,
Көзінің жанған шырағы.
«Жауға баллар кірмейді,
Жездесін алмай ордағы».
Мұны естіп Қараман:
«Не болды,—деп,— Орақжан,
Біз де барып жетейік,
Тілек тілеп бабадан.
Сүйекке тиген зарар жоқ,
Мен өлмеспін жарадан.
Жетіп барып айналсам,
Бөкенбай, Киік баладан».
Мұны бір айтып Қараман,
Көңілі судай тасады,
Денеге қайрат шашады.
Қобыландыға қосылып,
Белдерден белес асады.
Кіші бесін болғанда,
Жаудың көрді қарасын,
Тасқала дейтін қаласын.
Үш батырдың шаң қылып,
Талқан қылып арасын,
Тамашалап екеуі,
Бөкенбай, Киік баласын.
Манағы қалың әскерге
Арыстандай ақырып,
Жауға жақын барады.
«Тағы да жібер, батыр»,—деп,
Киікбай батыр тұрады.
Жабылуға балаға,
Енді кеңес құрады.
Мұны көріп Киікбай
Ақ семсерді суырды,
Жау апшысын қуырды.
Кірген жерден сыпырып,
Ителгідей жұтынып,
Қанды судай сапырды,
Жауын қырып жапырды.
Орақ пенен Бөкенбай
О да ұмтылды ортаға.
Қыраң жерді шаң басты,
Ойпаң жердің қан басты,
Үш батыр кіріп үш жерден,
Ақылынан адасты.
Айқай-сүрен салады,
Күркіреген дауысы
Күншілік жер алады.
Іздеген жауы табылды,
Найза, қылыш шабылды.
Шамасы келер күн болса,
Қылуға қайрат жарады.
Бұзуға бұлар айналған,
Жаудың кіріп қаласын.
Жаңылдырма, Құдайым,
Ерлерімнің тобасын.
Қалың қалмақ қырылып,
Қан сасытып даласын.
Мұны көріп шыдамай,
Батыр Қобылан ақырды.
Даусыменен қорқытып,
Нарқамыстай жапырды.
Жауда жүрген ерлерін
«Келіңдер!» деп шақырды.
Батырдың даусын есітіп,
Көтеріліп үш батыр,
Еркін шауып көсілді.
«Қобыланды келіп қалар» деп,
Жоқ еді тіпті есінде.
Жауды қырып бітірмей
Шақырды деп несіне.
Бұл қырғанға қоймаған,
Батырлар бұған тоймаған.
Қаланы кіріп бұзуға,
Батырлар бүгін ойлаған.
Бірін-бірін үшеуі
Батырларға қосылды.

Қобыланды

Барлығы: 307 жыр

Тағы оқыңыз