Айтақын мен Жандарбек айтысы (4-бөлім)

Саясат тауысқан соң сабырымды,
Баса алмас енді ешкім кеп арынымды.
Мен сіздерге айтайын жалғыз дерек,
Дауылпаздай естіртіп дабылымды.
Қытайдағы қандастар құрмет жасап,
Айтысты ардақтайды әлі күнгі.
Өткенде айтыс жайлы кино жасап,
Таусылмас түсіріпті тағылымды.
Үкімет тоғыз миллион қаржы бөліп,
Дамытыпты әдеби жанрмды.
Пекинде сол киноның ашылуы боп,
Қысық көздің қылыпты бәріне үлгі.
Қытайлықтар түрегеп қол соғыпты,
Мойындап қазақ сенің дарыныңды.
Ал бізде кино жасау былай тұрсын,
Қазақы бұл өнердің халі – мұңлы.
Айтысты экраннан алып тастап,
Дөкейлер жөн көріпті жабылуды.
Қайран менің айтысым, байқұсым-ай,
Саясат қиып бітті тамырыңды...
Саудабаев шығарып жаназаңды,
Құл-Мұхаммед қазып тұр қабіріңді.
Қазақтың билігіне таң қаламын,
Қытай құрлы білмеді-ау қадіріңді?!

Ақын менен жыршыға бай қылғасын,
Өнер өлді деп қазақ қайғырмасын.
Бәйгеге шауып жүрген жүйріктерді,
Ақылы жетсе, билік сойдырмасын.
Әкетай айналайын сен де аман бол,
Ешкім сені тағыңнан тайдырмасын.
Жандарбек әкесімен жарысты деп,
Біреулер күпірлікпен ой қылмасын.
Қазақтың қазақтығын дәлелдедім,
Сахнада сізбенен сай қылғасын.
Сізге деген алғысым шексіз менің,
Құлынымнан өсіріп тай қылғасын.
Әкесі өлген балаға біздің қазақ,
Жегізеді деуші еді, қойдың басын.
Мен жемей-ақ қояйын, қойдың басын,
Өзің бастап жүре бер тойдың басын.

Айтақын:

Әйел жайлы айтпайды әлемде кім,
Әйелдерді қоспаған өлеңге кім?
Жас тоқал әперем деп айтып алып,
Артынан түген дедің, пәлен дедің.
Кемпірімді кеміріп жата берем,
Тоқалдан да жоқ енді дәмем менің.
Уәде беріп алып тайып тұрар,
«Нұр-Отан» екеніңді дәлелдедің.

Әке – шаңырақ, ал бала – кереге екен,
Екеуі бір отауға керек екен.
Айналайын, қарағым, бері қара,
Мен саған, тарихтан сыр дерек етем.
Бір кездегі бала Абай, Құнанбайға,
Өзінің ойын айтып келеді екен.
– Әке сізден оздым ғой білім алып,
Сізден менің зейінім зерек екен.
Деген сөзге Құнанбай ашуланбай,
Жауабын салмақтырақ береді екен,
– Құлыным, Құнанбайдай болу үшін,
– Абайдай бала таптыр, деген екен.
Енді мен саған қарай бұрылайын,
Бұл бала мәмілеге келе ме екен?
Бір сауал тағы саған мен тастайын,
Білімің менікінен бөлек екен.
Бұл айтыста сен жеңдің бе, мен жеңдім бе?
Екеуімізді сынаған өлең екен.
Көп алдында көрейін сауал тастап,
Бұған енді Жандарбек не дер екен?

Жандарбек:

Мен неге керегедей керілмеймін,
Елдің сөзін сөйлеуден ерінбеймін.
Жеңдің бе, жеңілдің бе деп сұрайсыз,
Жаңағы сауалыңнан шегінбеймін.
Сөзіңізге астарлап жауап берем,
Қалайша мәре жақтан көрінбеймін.
Әкемнен жеңілсем де осы айтыста,
Шешемнің күйеуінен жеңілмеймін.

Мінеки, біздің айтыс тәмам болды,
Батпаққа тастамассың балаңды енді.
Жеңдім бе, жеңілдім бе біле алмадым,
Әйтеуір шайқасуға шамам келді.
Айтақын өз баласын жеңді ғой деп,
Біреу іштен дауысын саған берді.
Жандарбек өз әкесін жеңді ғой деп.
Біреу іштен дауысын маған берді.
Бұл айтыста өзімді емес, сізді де емес,
Ардақтап айтпаймын ба анамды енді.
Бір емес, екі ақынды баптап жүрген,
Әкетай, бұл айтыста мамам жеңді.

2010 жыл.