Сайын батыр (6-бөлім)

Сұлуды алып кеткен соң,
Шәр тамаша көрген соң,
Жаңа түскен сол сұлу
«Қыздай жүкті келді» деп,
Ноғайлыға таң болды.
Ноғайлының шәһары
Өсек айтып күледі.
Бір Алланың бергенін
Жалғыз Сайын біледі.
Кәдесі болғанда,
Сәтке сұлу толғатты,
Қыз-келіншек те орын апты.
Бет біткенде сұлу жоқ
О сықылды сұлу-сымбатты.
Толғатып сұлу ұл тапты,
Өріске таман бай шапты.
—Оң қолымды жаярмын,
Мұнан немді аярмын.
Бүгін өліп кетсем де,
Аманатқа даярмын.
Аямай малым қырайын,
Ноғайлыны жияйын.
Есіркеген Құдайым,
Қызыққа неге тояйын?!
Ноғайлы жиылып келеді.
—Жиылып тұрған ноғайлы,
Мына тұрған перзентім,
Арылып тұр бейнетім.
Бірер аттан үлкенің мініңіз,
Кейінің бірер тоннан киіңіз,
Атын жөндеп қойыңыз.
Ат қоярға келгенде,
Айдалада түсе салып,
Жүрегі жүрген жарылып.
—Мына туған перзенттің
Қолында бар дәулетің,
Не қылсаң да жарасар.
Мынаның атын сұрасаң,
Мұның аты—Бөкенбай,
Ең кіші—Киікбай.
Бөкенбай қоя берді,
Бөкенбай да сол бала
Бір жасына толғанда,
Сонда келді Қобыланды.
Үш жылдың уәдесі толғанда
Ел шетіне келген соң,
Сайынға хабар берген соң,
Ақбозатқа ер салды.
Байлаулы тұрған Қара атқа
Қосын тартып алады.
Үш шарбақты ноғайлы
Қырық жігіт таңдап алады.
Қобыландыға қосылып,
Аттанып кетіп барады.
Құлан жүрмес жар қалды,
Адам ішпес шөл қалды.
Алтыншы ай өтеді,
Ат мойынан жал кетеді.
Олар сынды ер жоқ-ты,
Ерінбей жортқан келбеті.
Нақ он екі ай болғанда,
Қалмақтың ен шетіне қол жетті.
Аттың ерін алысады,
Түстенісе қалысады.
«Қалмақ жақын екен» деп,
Батырға хабар салысады.
Жағалбайлы атасы
Сөзінде болмас қатасы.
Жауырынмен сөйлескен,
Жауырын жағып қарады.
Батыр Қобыланды сұрады:
—Бұ жауыңа бармаймын,
Жылқысы жолда тұрса, алмаймын.
Жылқы аламын,—деп,—бұ жолда,
Қасқа менен жайсаңның
Обалына қалмаймын,
Тілімді алған мұсылман,
Бәріңе де айтқаным.
Бәрің тілім алмасаң,
Алпыс кісі қосшымен
Өзім елге қайтамын.
Қобыланды батыр отырып,
Ер Сайынды шақырды:
—Сайын сынды батырым,
Бұзылмасын ақылың!
Екпінің күшті қыраным,
Маңдайың сұлу жарқыным,
Алар болсақ мал да көп,
Тоғысарға жан да көп.
Есендік пен саулықта,
Жұрт аманда барлық та
Жау тосқалы бар,—деді.
Бозбаладан айрылсақ,
Жұртқа не айталық?!
Қайт дегенде тұлданды:
—Аттанған жаудан қайта алмаймын,
Бұл көрген жаудан қорқынып,
Алғанымның қойнында
Күлкі болып жата алмаймын.
Бұ қамалға келген соң,
Жалғыз да болсам қайта алман.
Айғырдайын алыспай,
Қызыл қанға батыспай,
Сары жақтың кірісі
Үзілгенше тартыспай
Қобыландының мың кісі
Елге тіке тартады.
Ноғайлының қырық жігіті
Қалмаққа тіке тартады.
Қалмақ естіп біледі,
Құлағына тиеді.
«Қобыланды, Сайын келді» деп,
Берік жерге қамал тартады.
Келе жатыр қырық жігіт
Қамалдарды қақ жарып.
«Қалай жүрген батыр» деп,
Жолдастары таң қалып.
Ақ төбенің басына
Шығып келсе Ер Сайын,
Қалмақтың көрді сансызын,
Қаланы көріп таң қалды.
Қасындағы қырық жігіт
Жанынан қорқып сандалды,
Төмен қарап жыласты.
—А, қырық жігіт, жылама,
Сіздер кейін қалыңыз,
Таза жерге барыңыз!