Әйтеке баланың тепкі дауына билігі
Әйтеке би · 1 мин оқу
Әйтеке бала кезінде үш жолаушыға кездеседі. Сонда ол:
– Ассалаумағалейкум, ақалар! – деп, үлкендерге ізетпен сәлем береді.
– Жолаушының жасы үлкені:
– Сәлемет бол балам, мынау қай ауыл?
– Сейітқұл ауылы.
– Өзің кімнің баласысың?
– Бәйбектің баласымын.
– Есімің кім?
– Есімім Айтық.
– Қосуақ бидің үйі қайда?
– Анау астында, онда не шаруаларыңыз бар еді? – деп, сұрайды бала.
– Даулы болып келеміз, – дейді әлгі қарт жолаушы. – Ойнап жүрген баламызды сол ауылдың бір жолаушысының аты теуіп өлтірді. Соның құнын даулап келеміз. Әйтеке болса, сәл ойланып тұрып:
– Балаңызды ат босағада тепсе – бүтін күн, жабықта тепсе – жарты күн, түзде тепсе – төрттің бірін аласыздар. Қосуақ би де осыны айтар, осыны айтпаса қосып айтар. Жолдарыңыз болсын – дейді.
Үш жолаушы қырдан асып, Қосуақ бидің үйіне барады. Үйлерінің дауларын баян етеді. Қосуақ би, далада ойнап жүрген Әйтеке баланың кесімін айтып, балаңызды ат түзде тепсе – төрттің бірін шыдар – деп, әлгі күн даулап барғандарды риза етіпті.
Сонда әлген баланың әкесі:
– Япырмай, осы билікті бізге ең әуелі далада ойнап жүрген бала айтып еді, түбі сол бала әділ би болар – деген екен.