Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батырдың баласының жыры (9-бөлім)

Қобыланды · А. Байтабынұлы нұсқасы · 2 мин оқу

Бойым балқып иеді,
Қатып қалған уыз сүт
Иіді бүгін деп еді.
«Анам» деп енді арнап,
Маған кім-ау келеді?
Сонда Қолаң сөйледі:
—Сөзіме менің айтқан сенбеймісің,
Көкемнің жайнаған жай бұлтын көрмеймісің.
Тілекті Құдай берді ғой,
Сәуелім шайтан болмаса,
Жұртта қалған ақ қозы,
Қошқар болып келіп жүр.
Жеңешем сені еміп жүр,
Бойың балқып иіп жүр.
Мен құсаған бейбақтың
Төбесі көкке тиіп жүр.
Қалмақты келіп сүзіп жүр,
Қалмақтың қанын төгіп жүр,
Қабырғасын сөгіп жүр.
Қабырғасын қаусатып,
Қара қанын төгіп жүр.
Сонда Құртқа жылады,
Көзінің жасын бұлады,
Есі ауып құлады.
—Көргенімше сенбеймін,
Қорқып қалдым, еңіреймін.
Ондай атты күн болса,
Өтірік емей, шын болса,
Шыбын жанды құрбанға
Айтар едім мен,—дейді.
Айтқан уыз жұмғанша,
Құртқа жатқан түрменің
Есігін бұзды бір адам.
Көзін салып қараса,
Тап Қобыландай сол адам.
Баланың жүзін көргенде,
Аққұртқа мен Қолаң
Есін танып құлаған.
Жаскелең келіп сөйледі:
—Әпекем менен анам-ай,
Танисың ба екеуің,
Жартаста қалған балаң-ай.
Мен Бөрінің баласы,
Иттер аузын салама-ай.
Жәрдемменен бақты ғой
Қырық ерен бабам-ай.
Басыңды көтер, әпеке,
Торығып босқа жыламай.
Жылайсың неге, жан апа,
Еміздік жоқ, емшек жоқ,
Құндағы жоқ, бесік жоқ,
Келгеннен соң қасыңа
Жұртта қалған балаң-ау,
Емшекке қатқан уыз сүт
Нәсібім ғой ембеген,
Берші, апа, маған-ау.
Аққұртқаның сол кезде
Бойы балқып иеді.
Емшегінде қатқан сүт
Төгілді жерге деп еді.
Жаскелеңдей жас бала
Анасының емшегін
Аймалап келіп емеді.
Ботасы емген інгендей
Аққұртқа сұлу иеді,
Сонда Қази біледі.
Қалмақты шауып алады,
Мақсаттары болады,
Көңілдері толады.
Ақмаңдай мен Қыдырбайды
Жаскелеңдей жас бала
Аққұртқадан сұрады.
Аққұртқа өлгенін кемпір-шалдың көрген екен,
Басына белгі қылып жүрген екен.
Сүйегін тауып алады,
«Әкемді тапқан анам» деп,
Жаскелеңдей жас бөрі
Жауырынына таңады,
Еліне алып барады,
Қалмақты қоймай шабады.
Айдарлысын құл қылды,
Тұлымдысын тұл қылды.
Баласын қылды жетім-ай,
Қатынын қылды жесір-ай.
Туырлығын тоқым қылды,
Керегесін отын қылды.
Әкесінің кегін алды,
Көп олжаны тегін алды.
Қалмақтан айдап мал алды,
Арғымақ ат пен нар алды.
Күң қылам деп қыз алды,
Құл қылам деп ұл алды.
Шулатты-ау қатын-баласын,
Тастады-ау есіз қаласын.
Улатып та шулатып,
Еліне қайтып жөнелді.
Бір-екі күн шыққансын
Асыл туған Жаскелең
Қази ерге сөйледі:
—Әкем менің сен, —деді,
Ағам да менің сен, —деді.
Сен әкемнің жолдасы,
Бір жыл туған құрдасы.
Айқайладың кім үшін,
Далада қалған біз үшін,
Жауға түскен қыз үшін,
Мұсылманның ары үшін,
Шулаған қатын-бала үшін.
Жаңғызынан айрылып,
Зарлаған кемпір-шал үшін.
Құрдасыңның қаны үшін,
Мендей жетім бала үшін.
Ауылға біздің барыңыз,
Тумаған менен тұтынған
Еңбегі маған сіңгендей,
Шын тілекпен жүргендей
Кемпір-шалға барыңыз.
Құлағына салыңдар,
Кемпір-шалды қуантып,
Сүйіншісін алыңдар.
Қази сонда сөйледі:
—Қасым деген сен, —деді,
Сенің әкең мен, —деді,
Қарға жүнді көк тарлан атқа мін, —деді.

Тағы оқыңыз