Сәкен Сейфуллин
Алаш зиялылары · 2 мин оқу
Сәкен (Сәдуақас) Сейфоллаұлы Сейфуллин (1894–1938) — қазақ ақыны, жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері, Қазақстан Жазушылар одағын құрушылардың бірі. Ол 1894 жылы 15 қазанда Ақмола облысының Ақмола уезінде туған. Арғын тайпасының Қуандық руы, Есентемір бөлімінен шыққан.
1905–1908 жылдары Спасск мыс қорыту зауытының жанындағы орыс-қазақ мектебінде, кейін Ақмоладағы үш сыныптық қалалық училищеде оқыды. 1913 жылдың тамызында Омбы мұғалімдер семинариясына түсіп, Мағжан Жұмабаевпен бірге білім алды. Сол жылы «Айқап» журналында тұңғыш мақаласын жариялап, Омбы құпия полициясының назарына ілікті. 1914 жылы Омбыдағы қазақ жастарының «Бірлік» атты мәдени-ағарту ұйымын басқарушылардың бірі болды және «Өткен күндер» деген алғашқы өлеңдер жинағын шығарды. Абай шығармаларын жоғары бағалап, оның ізімен «Кім басшы – аға халыққа», «Қазақ сабағы», «Надан бай», «Оқымаған қазақ» сияқты өлеңдер жазды.
1916 жылы Ақмола уезінің бірнеше елді мекенінде жұмыс істеп, сол жылғы Амангелді Иманов бастаған көтеріліске арнап «Толқулар» өлеңін жазды. Күзден бастап өзі ашуға қатысқан Бұғылы мектебінде сабақ берді. 1917 жылы Ақмолаға қоныс аударып, «Жас қазақ» қоғамын құрды, «Тіршілік» газетін шығаруға қатысты, мұғалімдерге арналған курстар өткізді. 1918 жылы маусымда Ақмолада билік ауысқанда тұтқындалып, келесі жылы Петропавл түрмесіне жөнелтілді. Атаман Анненковтың «өлім пойызында» қырық жеті күн болды, 1919 жылы сәуірде Омбыдағы түрмеден қашып шығып, елге жетті, кейін Әулиеатаға кетуге мәжбүр болды. 1920 жылы Ақмолаға оралып, ревкомда қызмет атқарды. Деректер бойынша 1920 жылдардың бірінші жартысында Қазақ АКСР Халық Комиссарлары Кеңесінің төрағасы болған. 1936 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.
1937 жылы «ұлтшыл» деген айыппен қамауға алынып, 1938 жылы 25 ақпанда Алматыда атылды. 1957 жылы ақталды. Қазір оның есімі Астанадағы агротехникалық университетке, Қарағандыдағы драма театрына, бірнеше қаладағы көшелерге берілген. 2005 жылы Сәкен Сейфуллинге арналған пошта маркасы шықты. Әдебиеттанушылар оны Абайдан кейінгі кезеңде қазақ өлеңінің түрін жаңартуға ұмтылған ақындардың бірі ретінде қарастырады.