Бейімбет Майлин
Алаш зиялылары · 1 мин оқу
Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин (1894–1938) — қазақ жазушысы, ақын және драматург, жаңа қазақ әдебиетінің қалыптасуына үлес қосқан қаламгер. Ол 1894 жылы 15 қарашада қазіргі Қостанай облысының өз есімімен аталатын ауданында туған. Қыпшақ тайпасының Қарабалық руынан шыққан. Әкесі бір жасқа толмай, анасы алты жасқа келмей дүниеден өтіп, жетім бала ерте бастан байдың есігінде жалданып жүрді.
Хат танып, сауат ашуды ауыл молдасынан бастады. 1911–1915 жылдары Троицкідегі Уәзифа медресесінде, сондай-ақ Қостанайдағы орыс-қазақ мектебінде және Уфадағы «Ғалия» медресесінде білім алды. 1916–1919 жылдары мұғалім болып жүріп, жазушылыққа бет бұрды. Алғашқы өлеңдері «Садақ» қолжазба журналында, «Айқап» журналында және «Қазақ» газетінде басылды. Кейін «Еңбекші қазақ», Қостанайдағы «Ауыл» газеттерінде, 1930 жылдары «Социалистік Қазақстан» газетінде қызмет етіп, «Ауыл тілі» мен «Қазақ әдебиеті» басылымдарын басқарды. Қазақ пролетар жазушылары ассоциациясын құруға қатысты. Сауатсыздықты жою ісіне арнап «Күш» (1930), «Жаңаша оқы және жаз» (1931) сияқты оқу құралдарын жазды, Ғабит Мүсірепов және А. Ситдықовпен бірге әліппе әзірледі.
Қаламгер поэзия, проза және драматургия салаларының бәрінде еңбек етті. Өлеңдерінде «Мырқымбай» деген жиынтық кейіпкер арқылы ауыл кедейінің тұрмысын суреттеді. «Байдың қызы», «Рәзия қызы», «Қашқын келіншек», «Маржан», «Хан күйеуі», «Кемпірдің ертегісі» сынды поэмалар жазды. Әсіресе әңгіме жанрын дамытуға көп күш салды. Он бестей повесть пен «Азамат Азаматович» романының авторы, «Қызыл жалау» және «Қоңсылар» романдары аяқталмай қалды. Жиырма бестей пьеса, либретто мен сценарий жазды, солардың ішінде Ғабит Мүсіреповпен бірге жазылған «Амангелді» фильмінің сценарийі бар.
Бейімбет Майлин саяси қуғын-сүргін жылдары негізсіз айыппен тұтқындалып, 1938 жылы 26 ақпанда Алматыда қаза тапты.