Бала зары (1-бөлім)

Атамыз – Адам пайғамбар
Топырақтан жаралды.
Мұсылман, кәпір – халық боп,
Сол адамнан таралды.
Бір-біріңе беріскен
Дәм мен тұзың халал-ды,
Ұрлық пенен қорлықтан,
Өтірік, ғайбат, зорлықтан
Бойыңды тартып тек жүрсең,
Көрмессің деген залалды.
Белгісі деген бейіштің –
Жазғы салқын самалды.
Тәркі деген тамықтың –
Қысқы суық амал-ды.

Ауыл малы бұралқы –
Ақылы жоқ жаманға.
Атасын алдар баласы,
Жақсылықтан нәрім жоқ,
Жамандық асқан заманда.
Мекежандай ұл тумас.*
Қайын болмас қабанда.
Балам бар деп мас болма,
Өзіңнің болсын аяңда.
Малдан зекет бермеген,
Аузына құдай кірмеген*
Қайыры жоқ сараң-ды.

Алақандай ай мен күн –
Ғаламның орта жарығы.
Жаббардың екі болмайды
Әмір қылған жарлығы.
Құбылаға бас қоймақ –
Мұсылманның тарығы.
Ораза, намаз қылғанның
Көңілінде құдай барлығы.
Жаулық пен жалғыздық –

Жалғанның жаман тарлығы.
Түшіркенген ұйқы жоқ – *
Қайғының асқан зарлығы.
Қолыңнан құсың қашырсаң,
Қайтып қонбас қолыңа.
Ісің түссе жаманға,
Жағаңнан алар сорыңа.
Көп ішінде аз болсаң,
Әрнеме түсер ойыңа.
Ел ішінде жоқ болсаң,
Мін тағылар бойыңа.
Жолдас болсаң жақсымен,
Қолың жетер қырымға.
Топқа кірсең әркіммен,
Таласарсың орынға.
Текті құс қарар Қырымға,

Ит айналар жырымға.
Парақорлар қызығар
Бір қалаштық тиынға.
Құдіреттің жарлығы,
Биттей нәрсе қалсайшы,
Бұрынғы жаннан ырымға.
Бай – жарлының панасы,
Көп – жалғыздың саясы.
Нар – түйенің жақсысы –
Бауыры сүтті маясы.
Тайып кетсе аяғың,
Дұшпанның қанар табасы.
Харам пиғыл залымның
Тату да болмас құдасы.
Құдай деген момынның
Ауыздан кетпес тобасы.
Иманы бардың белгісі –
Тілінен тамар шырасы.
Мағлұм-дүр құдаға
Пенденің қылған күнәсы.
Уа, Алла ағлам, құдай біледі,
Осылай шығар расы.

«Сен» демек қиын емес пе,
Бұрынғы туған үлкенге?
Атыңды берсең азбассың,
Епті туған ілкімге.
Мал – дүниенің жарығы,
Жаратып шырай көркіңе.
Қызықпаңыз бес күнге,
Бұл дүние қалмас әркімге.
Ағаш көркі – жапырақ,
Адам көркі – шүберек.
Ақыретте жалған жоқ,
Таразысы, басқа, бір бөлек.
Өліге де мал керек,
Тіріге де мал керек,
Өлмей тұрып, тіріңде
Мініп-киіп, ішіп-же.
Айдап барып малыңды,
Ғазап үшін бермейсің.
Алтын-күміс абзалың
Өлгеннен соң не керек?
Өлген малың – иманың,
Тіріде қамын жиғаның.
Аманатын алғанша,
Жалғанда бар ма қиғаның?
Аз тартайын десең күнәны
Сахарменен тұрғаның.
Хақ дидарын көрерсің,
Ақырет қамын қылғаның.
Өлшеулі күнің жеткен соң,
Бұйрық дәмің біткен соң,
Төстіктей қазған бір жерге
Қырыңнан кіріп сыйғаның.
Медресі, мешіт салдырып,
Муфтиге берсең балаңды,
Азан, тәкбір айттырып,
Мешітке қойсаң молдаңды,
Сираттың желі соққанда,
Ораза-намаз панаң-ды.
Тірлікте есіңе ал,

Өлгенде жанға пайданы.
Ұйқыдан кешіп көп жатпа,
Бір жаратқан Алланы,
Березе қаптал тон киіп,
Топта тұрып мақтанған,
Құдайдан қорыққан мұсылман
Күнәдан ерте сақтанған.
Әр бір айы пір болып,
Ахиретте болар пәк
Иманның ахыр жалғауы.
Жалғанда биттей пайда жоқ,
Адамның аз күн албауы.
Жорға мініп теңселтіп,
Торғын тоның белсентіп,
Мамық төсек салдыртып,
Ыңырантып тұрғызып,
Дүрия көрпе жамылтып,
Дүниенің қалай алдауы?
Мал бақтырар пайдаға,
Зекетсіз мал айдама.
Қайыры жоқ ас сақтап,
Дәмді харам шайнама.
Құдіретке көніңіз,
Құдайменен ойнама.

Ит жүгіртіп, құс салған,
Өнерпаздың өнері,
Өтіп кеткен нәрсеге
Өкінсең, жоқ келері,
Құбылып тұрған қызыл гүл,
Қураса, кетер мәнері.
Сабыр қылсаң жетерсің,
Хұданың болса берері.
Он сегіз мың ғаламды
Құдіретімен жаратқан
Құдайдың қалай шебері?!
Жиырма бес жасыңда
Жігіт жетер кемелге,
Он сегізде қыз толып,

Ана болар бір елге*
Құрбыңнан қорлық көрмессің,
Құда болсаң бір елге.
Жапырағын жайқалтып,
Жайлауда қонсаң бір көлге.
Көкала шатыр нарменен,
Мың қаншалар пұлменен,
Он піркәншік құлменен,
Сапар қылсаң бір жерге.

Жылқының құты айғыр-ды,
Ат тумайды атасыз.
Көсегесі көгеріп,
Көбеймейді батасыз.
Ғайбаттың жаман екенін
Біле тұра айтасыз.
Күн шыққан соң,
Намаз қаза боларын
Біле тұра жатасыз.
Алланың берген ақ дәмін
Шайтанға қайтып сатасыз?

Түйенің құты бура-ды,
Келесі қысыр қалмаса.
Күнә қайдан шығады,
Жаралып жан боп тумаса.
Ғаділ деп соны айтыңыз,
Турасын қисық бұрмаса.
Бұйрықсыздың бәрі харам,
Шариғатқа сыймаса.
Жер таянбай тұра алмас,
Жетекшіден айрылса,
Тұрымтай торғай қуа алмас
Қанаты сынып қайрылса.