Жалғыздық пен әлеуметтік оқшаулану дені сау жылдарды қысқартуы мүмкін

Айналаңызда адамдар көп болса да, қарым-қатынасыңыз көңіліңізден шықпауы мүмкін. Тулейн университетінің (Tulane University) зерттеушілері жалғыздық пен әлеуметтік оқшауланудың психикалық аурусыз өтетін өмір кезеңімен байланысын зерттеп, айырма шамамен алты жылға жетуі мүмкін екенін хабарлады. Бұл — нақты адамның қанша өмір сүретінін болжау емес, бақылау зерттеуінде байқалған байланыс.

Жалғыздық пен әлеуметтік оқшаулану бір ұғым емес

Зерттеушілер бұл екі жағдайды бөлек қарастырған. Әлеуметтік оқшаулану — адамның айналасында әлеуметтік байланыстардың объективті түрде аз болуы. Ал жалғыздық — қарым-қатынастың санына қарамастан, оның сапасына көңілі толмау сезімі.

Мысалы, таныстары көп адам да жақын араласатын кісілерімен байланысы көңілінен шықпаса, өзін жалғыз сезінуі мүмкін. Ал әлеуметтік байланысы аз адам жалғыздық сезімін бастан кешірмеуі ықтимал. Зерттеуде екі жағдайдың денсаулықпен байланысы да бірдей болмаған.

Зерттеушілер аурусыз өтетін жылдарды есептеді

«Nature Communications» журналында жарияланған бақылау зерттеуіне 40 пен 69 жас аралығындағы 277 489 ересек адамның дерегі енген. Зерттеу басталған кезде қатысушылардың ешқайсысында негізгі жеті созылмалы ауру болмаған: қант диабеті, жүрек ауруы, өкпе ауруы, деменция, қатерлі ісік, депрессия және мазасыздық.

Ғалымдар 50 жасты есепке алу нүктесі етіп алып, қатысушылардың аталған ауруларсыз қанша жыл өмір сүруі мүмкін екенін бағалаған. Демек, сөз адамның жалпы өмір ұзақтығы туралы емес, аурусыз өтетін жылдар туралы болып отыр.

Жалғыздықты да, әлеуметтік оқшаулануды да бастан кешірген әйелдерде физикалық аурусыз кезең осы екі жағдайдың ешқайсысы болмаған адамдармен салыстырғанда 2,4 жылға қысқа болған. Ерлерде айырма 1,7 жылды құраған. Психикалық денсаулық бойынша алшақтық үлкенірек: әйелдерде психикалық ауруларсыз кезең шамамен 3,7 жылға, ерлерде шамамен 5,8 жылға қысқа болған.

Психикалық денсаулыққа байланысы айқынырақ байқалды

Зерттеудің жалпы қорытындысы бойынша, жалғыздық пен әлеуметтік оқшаулану психикалық ауруларсыз өтетін өмір кезеңінің шамамен алты жылға қысқаруымен байланысты. Физикалық денсаулыққа қатысты байланыс азырақ болғанымен, зерттеушілер оны елеулі деп бағалаған.

Жетекші автор Лу Цидің айтуынша, ерлер жалғыздықтың әсеріне көбірек бейім болуы мүмкін, ал әйелдер әдетте ұзақ өмір сүреді. Бұл айырманың нақты себебін зерттеу анықтаған жоқ. Сондықтан сандарды ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылықты толық түсіндіретін жауап деп қарастыруға болмайды.

Салауатты әдеттер жалғыздыққа бірдей әсер етпеді

Зерттеушілер дұрыс тамақтану, тұрақты дене қимылы, жеткілікті ұйқы және темекі шекпеу сияқты әдеттерді де қарастырған. Мұндай әдеттер әлеуметтік оқшауланумен байланысты аурусыз жылдардың азаюын өлшенетін деңгейде төмендеткен.

Жалғыздықта нәтиже басқаша болған: салауатты өмір салты жалғыздық сезімімен байланысты қосымша денсаулық қатерін елеулі түрде азайтпаған. Бұл екі жағдайды бір нәрсе деп қарастыруға болмайтынын көрсетеді. Дегенмен зерттеу жалғыздыққа немесе оқшаулануға қарсы нақты ем не тәсіл ұсынбайды.

Нәтиже себеп-салдарды дәлелдемейді

Зерттеу бақылау сипатында болғандықтан, жалғыздық пен оқшаулану аурусыз жылдардың азаюына тікелей себеп болды деп айтуға келмейді. Ғалымдар байқалған байланысты есептеген, ал оны түсіндіретін себеп-салдарды анықтау үшін қосымша зерттеу қажет.

Зерттеу тобы алдағы уақытта басқа халық топтарын қарастырып, клиникалық сынақтар арқылы жалғыздық пен әлеуметтік оқшаулану денсаулық өзгерістеріне тікелей әсер ете ме деген сұрақты тексеруді жоспарлап отыр. Қазір бұл нәтиже жеке адамның өміріне берілген болжам емес, екі әлеуметтік жағдай мен аурусыз өтетін жылдар арасындағы байланысты көрсететін топтық есеп.

Тақырып бойынша оқыңыз

• NASA Айда үңгір, мұз және қауіп-қатерді зерттейтін үш миссияны таңдады
• Тәжірибелік TCIP3 қосылысы тышқандағы лимфома ісігін 11 күнде жойды
• Әмірліктердің астероид миссиясы: Justicia-ға зонд 2035 жылы жетуі мүмкін