Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Мұрат пен Жантолы

Мұрат Мөңкеұлы · 1843–1906 · 88 жол

Мұрат:
Жантолы, жас күнімнен болдық телі,
Қыдыртқан жігіттіктің тентек желі.
Көп айдың көрмегелі болды жүзі,
Жантолы, үйіңнен шық көріскелі!

Жантолы:
Құдеке, жас күніңнен болдық телі,
Қыдыртқан жігіттіктің тентек желі.
Көп айдың көрмегелі болса жүзі,
Асықпай атыңнан түс сөйлескелі!

Мұрат:
Жантолы, жас күніңнен болдық телі,
Қыдыртқан жігіттіктің тентек желі.
Ақырып ат ұстамай, аттан түс деп,
Қарағым, маған айтшы, ненің желі?

Жантолы:
Болғанда сары жұлдыз қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Асығып, ат ұстамады деп айып етпе,
Көңіліміз – ояу, көзіміз – ұйқыда еді.

Мұрат:
Болғанда сары жұлдыз, қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Болғанша тапа-тал түс ұйқың қанбай,
Деп пе едің, хас әулие, таз немені?

Жантолы:
Болғанда сары жұлдыз, қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Айтқаның қатынөсек – басыңа сын,
Құдеке, дардай етіп аз немені.

Мұрат:
Болғанда сары жұлдыз, қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Айтқаны қазекемнің өсек пе еді,
Мұқым-ақ, іріңі аққан таз деп еді.

Жантолы:
Болғанда сары жұлдыз, қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Дос бар ма, осы күнде бәрі дұшпан,
Айтады дардай етіп сәл немені.

Мұрат:
Болғанда сары жұлдыз, қаз келеді,
Қыс өтсе, оған жалғас жаз келеді.
Тіліне бұл қазақтың енді нанбан,
Ақ кеуде мал болмастай жан деп еді.

Жантолы:
Құдеке, асыранды қазым қашты,
Жүргенде өзімсініп, жазым қашты.
Елжіреп іші-бауырың түсе берсе,
Емдесек, жазбаймыз ба жалғыз басты!

Мұрат:
Жантолы, асыранды қазың қашты,
Жүргенде өзімсініп, қазым қашты.
Әсеттің туысына қарсы келді,
Байғұс-ау, арқандап қой, тазың қашты.

Жантолы:
Құдеке, әжептәуір сөзің сенің,
Қудалау сын емес пе ердің кемін.
Елжіреп іші-бауырың түсе берсе,
Айтып кет, а, құдеке, таздың емін?

Мұрат:
Тамырын таз кісінің қиған болар,
Күл сеуіп, аққан қанын тыйған болар.
Бір шерек іскеметер, күкірт, сынап,
Қайнатып көк дәріні құйған болар.
Бір жұма көк шүберекпен орап тастап,
Қан-жынын ыссы сумен жуған болар.

Жантолы:
Аз екен ел қыдырып көрмегенің,
Ойыңда тағы бар ма көздегенің.
Дәрудің жеті түрлі барын біліп,
Таз ба еді он жасыңнан емдегенің?

Мұрат:
Аз еді ел қыдырып көрмегенім,
Ойымда тағы да бар көздегенім.
Таз бенен ақбас қотыр бір нәсілді,
Ақбасты көрмеймін бе емдегенін?

Сол уақытта Жантолының күйеуі: «Қойсайшы енді», – деп,
қатынын қолымен қаққан екен, сонда Жантолы айтыпты:

Бір қақтың ақ етіме ашуменен,
Жігітке ашу ұят асыл деген.
Ұрынған өзі келіп Берішке тимей,
Мен бе едім ақ қарабас құрт басын жеген?

Мұрат:
Бір қақты ақ етіңе ашуменен,
Жігітке ашу ұят асыл деген.
Бір түгіл екі соқса, жаның шықсын,
Осының кісі келер ме басын көрген?!

Мұрат Мөңкеұлы өлеңдері

Барлық 54 шығарма

Басқа ақындардың өлеңдері