1 қазан – Қарттар күні: «Қарттарын қадірлеген ел ардақты» кеш сценарийі

1 қазан – Қарттар күніне арналған «Қарттарын қадірлеген ел ардақты» кеш сценарийі

Мақсаты:
Жас ұрпақтың бойына үлкенді сыйлау, ата-әжені құрметтеу, қарт адамдарға қамқорлық көрсету сияқты ұлттық құндылықтарды сіңіру. Қариялардың өмірлік тәжірибесін, ақыл-кеңесін насихаттап, ұрпақтар сабақтастығын дәріптеу.

Міндеттері:

• оқушыларды үлкендерді құрметтеуге тәрбиелеу;

• ата-әжелерге деген сүйіспеншілік пен ізеттілікті арттыру;

• ұлттық тәрбие мен отбасылық құндылықтарды насихаттау;

• қариялардың қоғамдағы орны мен өнегелі өмір жолын үлгі ету.

Кештің түрі: мерекелік әдеби-музыкалық кеш.

Қатысушылар: оқушылар, мұғалімдер, ата-әжелер, ардагер ұстаздар, қонақтар.

Көрнекілігі:
«Қарттарын қадірлеген ел ардақты» жазуы, ұлттық ою-өрнектер, шарлар, гүлдер, ата-әжелер туралы нақыл сөздер, фотосуреттер, слайдтар.

Музыкалық безендіру: қазақтың күйі, ата-ана мен ата-әжеге арналған әндер, баяу фондық әуендер.

Кештің барысы

Залда баяу күй ойнап тұрады. Экраннан ата-әже, отбасы, немере мен қариялар бейнеленген жылы фотосуреттер көрсетіледі.

Ортаға екі жүргізуші шығады.

І жүргізуші

Армысыздар, ақ жаулықты әжелер мен ақ сақалды аталар!
Құрметті ұстаздар, қадірлі қонақтар және оқушылар!

Бүгін біз адам өмірінің шежіресіндей болған, ақыл мен парасаттың, мейірім мен өнегенің символына айналған асыл қарияларымызға арналған мерекелік кеште бас қосып отырмыз.

ІІ жүргізуші

Қош келдіңіздер!

1 қазан – Халықаралық қарттар күні. Бұл – үлкенге құрмет көрсетіп, олардың қоғам мен отбасы алдындағы еңбегін бағалайтын ерекше күн.

Қазақ халқы қашанда үлкенін сыйлаған. «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» деп, ақсақалдың батасын, әженің ақылын ерекше қадірлеген.

Бүгінгі кешіміздің тақырыбы:

«Қарттарын қадірлеген ел ардақты».

І жүргізуші

Қарттарым – асыл қазынам,
Ақылдың кенін іздесем.
Сіздерден ғана табылар,
Өнеге толы ізгі әлем.

ІІ жүргізуші

Өткен күннің шежіресін жеткізген де – қария.
Жақсылықтың жолын көрсеткен де – қария.
Батасын беріп, ұрпағын ізгілікке бастаған да – қария.

Ендеше, бүгінгі мерекелік кешіміз барша ата-әжелерімізге арналады!

Музыкалық нөмір: оқушылардың орындауында ата-әжелерге арналған ән.

Қарттар – шаңырақтың берекесі

І жүргізуші

Қазақтың әрбір шаңырағында үлкеннің орны әрқашан төрде болған.

Үлкеннен бата алу, үлкенге жол беру, үлкеннің алдын кесіп өтпеу – халқымыздың ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан тәрбиесі.

«Үлкенге – құрмет, кішіге – ізет» деген бір ауыз сөздің өзінде қаншама тәрбие жатыр.

ІІ жүргізуші

Ата – отбасының тірегі.

Әже – отбасының мейірімі.

Олардың айтқан әрбір ақылы – өмір мектебі. Көргені мен түйгені мол қариялардың бір ауыз сөзі кейде тұтас бір кітаптың жүгін арқалап тұрады.

Оқушылардың қарттарға арналған өлеңдері

1-оқушы

Атам менің ардақты,
Ақылы мол салмақты.
Әңгімесін тыңдасам,
Танимын мен жан-жақты.

Өткен күннің сырларын,
Айтады атам асықпай.
Өсиетін тыңдаймын,
Жүрегіме сақтаймын.

2-оқушы

Ақ әжемнің алақаны,
Жылу берген жүрекке.
Ертегісі, ақ батасы
Жетелейді тілекке.

Ақ жаулығы жарасқан,
Мейірімді жан әжем.
Сізге деген махаббат
Жүрегімде бар, әжем!

3-оқушы

Қарттарым – асыл қазынам,
Өнегем әрі панам.
Ақыл айтып әрдайым,
Жақсылыққа жол салар.

Аман болсын аталар,
Аман болсын әжелер.
Шаңырақтың шаттығын
Сіздерменен сеземіз.

Көрініс: «Атаның ақылы»

Кейіпкерлер: атасы, немересі.

Немересі қолына телефон ұстап отырады.

Атасы:
– Балам, бүгінгі күнің қалай өтті?

Немересі:
– Жақсы, ата.

Атасы:
– Бүгін қандай жақсы іс жасадың?

Немересі ойланып қалады.

Немересі:
– Сабаққа бардым. Үйге келдім. Телефон қарадым...

Атасы:
– Балам, әр күннің соңында өзіңе бір сұрақ қой: «Мен бүгін бір адамға болса да жақсылық жасадым ба?» деп.

Немересі:
– Неге, ата?

Атасы:
– Өйткені адамның байлығы ақшасымен емес, жасаған жақсылығымен өлшенеді.

Немересі телефонын үстелге қояды.

Немересі:
– Онда бүгіннен бастап сізге де көбірек көмектесемін, ата.

Атасы:
– Маған көмектескенің жақсы. Бірақ тек маған емес, айналаңдағы адамдарға пайдалы бол. Үлкенге құрмет көрсет, кішіні қорға, ата-анаңды ренжітпе. Сонда азамат болғаның.

Немересі атасын құшақтайды.

Немересі:
– Рақмет, ата! Сіздің ақылыңызды әрқашан есте сақтаймын.

І жүргізуші

Міне, ата тәрбиесінің бір ғана көрінісі.

Қарияның әр сөзінің астарында үлкен өмірлік тәжірибе жатыр.

«Ата-әже – асыл қазына» сұрақ-жауап бөлімі

ІІ жүргізуші

Ал енді оқушыларымызға бірнеше сұрақ қойып көрейік.

1. Қазақ халқы үлкен кісіге кездескен кезде ең алдымен не істейді?
Жауабы: сәлем береді.

2. Үлкен адамдардан жақсы тілек алу қалай аталады?
Жауабы: бата алу.

3. «Қариясы бар үйдің...» деген мақал қалай жалғасады?
Жауабы: «Қазынасы бар».

4. Үлкеннің сөзін бөлмеу нені білдіреді?
Жауабы: құрмет пен әдептілікті.

5. Ата мен әженің немереге беретін ең үлкен байлығы қандай?
Жауабы: тәрбие, ақыл, өнеге, бата.

І жүргізуші

Жарайсыңдар!

Ата-әжені сыйлау – бір күндік міндет емес. Ол – күнделікті өміріміздің бір бөлігі болуы керек.

Қарттар туралы мақал-мәтелдер

Оқушылар кезекпен мақал-мәтелдер айтады:

1-оқушы:
«Қариясы бар үйдің қазынасы бар».

2-оқушы:
«Үлкенге – құрмет, кішіге – ізет».

3-оқушы:
«Ата көрген оқ жонар, ана көрген тон пішер».

4-оқушы:
«Аталы сөзге арсыз ғана тоқтамас».

5-оқушы:
«Батамен ел көгерер, жаңбырмен жер көгерер».

6-оқушы:
«Көп жасағаннан сұрама, көп көргеннен сұра».

ІІ жүргізуші

Халқымыздың осы мақалдарының өзі үлкенді құрметтеудің ұлттық дүниетанымымызда қаншалықты маңызды екенін көрсетеді.

Әжелерге арналған ән

І жүргізуші

Әже деген – аялы алақан.

Әже деген – таусылмайтын ертегі.

Әже деген – немересінің қуанышына қуанып, қайғысына бірге алаңдайтын ерекше жан.

Келесі әніміз барша аяулы әжелерімізге арналады.

Музыкалық нөмір: «Әже» тақырыбындағы ән.

Атаға арналған арнау

Оқушы

Ата деген – бәйтерегім биікте,
Тірегімсің әрбір қиын сәтімде.
Ақылыңды тыңдап өскен немерең
Жүреді әркез сізді мақтан етіп те.

Ақ сақалың – даналықтың белгісі,
Әрбір сөзің – жақсылықтың жемісі.
Ұзақ жасап, ортамызда жүре бер,
Шаңырақтың қадірменді елшісі!

«Ата-әжемді қаншалықты жақсы білемін?» ойыны

ІІ жүргізуші

Ал енді ата-әжелер мен немерелерге арналған шағын ойын ұйымдастырайық.

Ортаға бірнеше ата-әже мен немере шақырылады.

Жүргізуші немерелерге сұрақтар қояды:

• Атаңыздың немесе әжеңіздің сүйікті тағамы қандай?

• Қандай әнді жақсы көреді?

• Бос уақытында немен айналысқанды ұнатады?

• Қандай ақылын жиі айтады?

• Жастық шағында қандай мамандық иесі болған?

• Сізге жиі айтатын тілегі қандай?

Содан кейін сол сұрақтарға ата-әжелер жауап береді.

Жауаптар салыстырылады.

І жүргізуші

Бұл ойынның жеңімпазы болмайды. Өйткені бүгінгі ең үлкен жеңіс – бір-бірімізді жақсырақ танып, жақындарымызға көңіл бөлу.

Қариялардың ақ батасы

ІІ жүргізуші

Қазақ үшін батадан асқан асыл сөз жоқ.

Бата – жақсы тілек.
Бата – ұрпаққа бағыт.
Бата – халқымыздың рухани мұрасы.

Ендеше, ортамыздағы ақсақалдарымыздың біріне сөз беріп, жас ұрпаққа ақ батасын сұрайық.

Қария бата береді.

Бата үлгісі

Ақ жол болсын қадамың,
Биік болсын талабың.
Оқуда озат болыңдар,
Жақсылыққа толыңдар.

Ата-ананы сыйлаңдар,
Үлкен сөзін тыңдаңдар.
Елге қызмет ететін
Азамат болып шыңдалыңдар.

Әумин!

Құттықтау сөзі

Мектеп директоры, сынып жетекшісі немесе арнайы шақырылған қонаққа сөз беріледі.

Құттықтау сөзінің үлгісі:

Құрметті ата-әжелер, ардақты қариялар!

Сіздерді 1 қазан – Халықаралық қарттар күнімен шын жүректен құттықтаймыз!

Сіздер – халқымыздың тарихын, дәстүрін және рухани құндылықтарын кейінгі ұрпаққа жеткізіп келе жатқан алтын көпірсіздер.

Өмір жолдарыңыз – біз үшін өнеге, айтқан ақылдарыңыз – бағыт, берген баталарыңыз – үлкен күш.

Әр шаңырақта амандық болып, балаларыңыз бен немерелеріңіздің қызығын көре беріңіздер. Дендеріңізге саулық, отбасыларыңызға береке, жүректеріңізге тыныштық тілейміз.

Әрқашан ортамыздың сәні, шаңырағымыздың берекесі болып жүре беріңіздер!

«Жүректен жүрекке» бөлімі

Оқушылар алдын ала дайындаған шағын ашықхаттарын ата-әжелерге ұсынады.

Әр оқушы бір сөйлемнен тілегін айтады.

1-оқушы:
Ата-әжелеріміз әрқашан аман болсын!

2-оқушы:
Шаңырағымыздан үлкендердің батасы үзілмесін!

3-оқушы:
Барлық ата-әжеге зор денсаулық тілейміз!

4-оқушы:
Немере-шөберелеріңіздің қызығын көріп, жүз жасаңыздар!

5-оқушы:
Әр күніңіз шаттық пен қуанышқа толы болсын!

Ән немесе би

Кештің көркемдік мазмұнын толықтыру үшін оқушылар қазақ биін немесе мерекелік ән орындайды.

Ұсыныс: ұлттық би, домбырамен күй немесе ата-анаға, туған жерге арналған ән.

Қорытынды

І жүргізуші

Құрметті қауым!

Адам баласы қанша жасқа келсе де, ата-анасының алдында перзент болып қала береді.

Біз бүгінгі бейбіт өміріміз, алған тәрбиеміз бен көрген жақсылығымыз үшін аға буынға қарыздармыз.

ІІ жүргізуші

Қарттарға құрмет көрсету – тек 1 қазан күні ғана орындалатын міндет емес.

Автобуста орын беру, ауыр сөмкесін көтерісу, жағдайын сұрау, ата-әжемізге телефон соғу, әңгімесін тыңдау – осының бәрі үлкенге деген құрметтің белгісі.

І жүргізуші

Қарты бар ел – қазыналы ел.

Қарияның батасы бар шаңырақ – берекелі шаңырақ.

ІІ жүргізуші

Ардақты ата-әжелер!

Сіздерге зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасыларыңызға амандық пен бақ-береке тілейміз.

Немере-шөберелеріңіздің қызығын көріп, әрдайым ортамыздың ақылшысы болып жүре беріңіздер!

Екі жүргізуші бірге

1 қазан – Қарттар күні құтты болсын!

«Қарттарын қадірлеген ел ардақты» атты мерекелік кешіміз аяқталды. Көңіл бөліп келгендеріңізге көп рақмет!

Ұстаздарға арналған қысқаша қорытынды

Бұл сценарийді мектепте, балабақшада, мәдениет үйінде, кітапханада немесе сынып сағатында пайдалануға болады. Қатысушылардың жас ерекшелігіне қарай өлеңдер, әндер, көріністер мен ойындарды қысқартып немесе толықтырып өткізуге мүмкіндік бар.

1 қазан – Қарттар күнінің негізгі мақсаты тек мерекелік концерт өткізу емес, жас ұрпаққа үлкенді сыйлау, ата-әжеге қамқорлық көрсету, отбасылық және ұлттық құндылықтарды дәріптеу екенін есте ұстаған жөн.

Ұқсас материалдар

• 1 қазан – Халықаралық қарттар күні және отбасылық құндылықтар
• «Қарттарын қадірлеген – ел ардақты»