Мазмұнға өту
Мақала жариялау
Bilimger Journal №6 / 2026 шығарылымына мақала қабылдануда·QR-кодты сертификат Журнал №6 мақала қабылдануда·2 орын қалды 2 орын қалды Жариялау

: «» · ₸

Аяжан
2 мин оқу 40 оқылым

Тақырыпты оқи салысымен мына «қазақ сымақтар» қайдан шыға береді деген ойға келген боларсыз?! Біз қандай да бір ұлт пен тілді кемсітумен емес, өз ана тілімізді дәріптеумен айналысамыз. Еліміздің болашағы мен тағдыры тіл мәселсімен қатар шешім табатынына сеніммен қараймыз.

«Қазақ» болып танылғанымызға биыл 558 жыл толып отыр. Халқымыз тарихында жеткілікті азап көрді. Жоңғар шапқыншылығы мен Әбілқайыр ханның Кіші жүзді Ресей территориясына өткізуі, осының әсерінен Патша үкіметінің қазақ халқына туған жерінде қысым жасауынан орын алған көтерілістер бізді әбден әлсіретті. ХХ ғасырда КСРО құрамына кірер-кірместен дауыс беру немесе өз ойын айту құқығынан айырылды. Ал аталмыш одаққа түпкілікті мүше бола салысымен, ұлтымызды жойып жіберуге дейін жеткізу шаралары ұйымдастырылды.
Бұл оқиғалардан соң не болғанын барлығымыз білеміз...Соғыс пен тоқырау жылдары елімізге өзге ұлт өкілдері жаппай эмиграцияланды. Поляктар, дүнгендер мен ұйғырлар, орыстар мен украиндер, немістер мен кәрістер және т.б. Осылайша, көп ұлтты мемлекет болуға деген алғашқы бастамалар орын алды. Алайда, ұлттардың барлығы сол заманның мемлекетттік тілі – орыс тілін ұстануға мәжбүр болды.

Қазақ тіліне қарсы жасалған шаралардың ішінде білім ордаларын жабу немесе мешіт-медреселердің жұмысын тоқтату бұқараға аса ауыр тиді. Біле білсеңіз, қарапайым ауыл балалары, тіпті ересектері де молдадан ғибрат алу арқылы көздерін ашқан. Сәбидің бойына бала-бақшаға барған сәтінен бастап орыс тілі дарытты. Отандық тарихымыздағы тіл тарихының легі осындай.

Қазіргі таңда біз тәуелсіз, ешкімге бас имейтін мемлекет болып табыламыз. Бірақ бала-бақшадағы балалар әлі күнге дейін орысша сөйлейді. Неліктен? Өйткені халқымыз ұлттық сананы оятпай, жауып қойды, яғни сол уақыттың орыс тілімен ғана шектелді. Онымен қоймай, ана тілін білмейтін отандастарымыз өздері сөйлейтін тілге балаларын да үйретіп жатыр. Теледидарды, телефонды орысша қараған адам тілден мақұрым болмасқа не амал? Бұл тақырып үлкен-кіші демейді. Өз тағдырымыз, еліміздің тағдыры әрбіреуімізге тікелей байланысты.

«Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте» дейді. Ана тіліңе құрмет көрсету – ана тіліңде сөйлей білу. Сондықтан, бұл мәселені шешу үшін барлығымыз бір ұлт болып, жұмыла атсалысайық!

Материал пайдалы болды ма? Бөлісіңіз

WhatsApp Telegram

Мақала құжаттары

Мақаланың жарияланғаны туралы анықтама (PDF)

Осы материал бойынша

AI Көмекші 30 секундта дайындайды — жауап кілті мен PDF бірге.

Автор

Аяжан

Пікірлер

Пікір қалдыру үшін аккаунтқа кіріңіз

Әзірге пікір жоқ — алғашқы болыңыз.

Авторларға

Сіз де өз мақалаңызбен бөлісіңіз

Мақалаңызды жариялап, сертификат пен журналды бірден алыңыз. Жарияланым Google мен Yandex-те табылады.

  • Сертификат (QR-коды бар)
  • Google, Yandex жүйелерінде шығады
  • Журналға шығады (онлайн)
  • Анықтама, журнал
  • Жеке кабинетте құжаттар сақталады
  • Мақалаға тұрақты сілтеме

2015 жылдан бері · ресми тіркелген журнал

Мақала жариялау

Автордың басқа материалдары

Ғылым

Орталық Азия елдеріндегі су секторының дамуы: ерекшеліктері, болашағы және қиындықтары

Мақалада Орталық Азиядағы су ресурстарын басқару, трансшекаралық мәселелер мен климат өзгерісінің ықпалы қарастырылады. Тұрақты шешімдер мен аймақтық ынтымақтастық жолдары ұсынылады.

Аяжан 2 мин 45 оқылым
Жалпы рубрика

Нәзір Төреқұлов

Нәзір Төреқұловтың өмір жолы, ұлтына қатысты пікірталас және мемлекеттік қызметтері баяндалады. Материалда оның ағартушылық пен тіл мәселесіне қатысты бастамалары да қамтылған.

Аяжан 5 мин 81 оқылым
Ұстаз ойы

Тілі өлген ел-тірі өлген ел

Ой-толғауда ана тілін сақтау, жастардың қазақ тіліне көзқарасы және ұлттық мұраны келер ұрпаққа жеткізу жайы қозғалады.

Аяжан 1 мин 160 оқылым

Осы тақырыптағы материалдар

Қазақ тілі

Қазақ поэзиясындағы «Айна» концептісі

Академик Е.А.Бөкетов атындағы ҚарағандыЗерттеу университеті Филология факультеті Қазақ поэзиясындағы «Айна» концептісі Тобы: КО-23-1к Орындаған: Әжіқұл Ұлмекен Қабылдаған: Хасенов Б. Р. Қарағанды, 2025ж Аннотация Бұл…

Әжіқұл Ұлмекен 7 мин
Қазақ тілі

ҰЛТ рухының айнасы: қазақ тілінің заманауи кеңістіктегі рөлі мен болашағы

Әли Мерей Ержанқызы Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Тарих және педагогика факультетіне қарасты Бастауыш оқыту әдістемесі кафедрасының 4-курс студенті. Ғылыми жетекші: ф.ғ.к.,…

Әли Мерей Ержанқызы 5 мин 19 оқылым
Қазақ тілі

ҚазҰУ имиджі магистрант көзімен: ғылыми орта және зерттеу бағыты

ҚазҰУ магистранты университеттің ғылыми ортасы мен зерттеу дағдылары туралы ой бөлісіп, қазақ тіліндегі бьюти-дискурста қолданылатын англицизмдерді зерттеу бағытын таныстырады.

Нұршат Айзат 3 мин 25 оқылым
Қазақ тілі

Жастар слэнгінің тіл экологиясына әсері

Мақалада жастар слэнгінің қазақ тілінің экологиясына әсері, оның оң және теріс қырлары, интернеттегі тілдік қолданыстар мен зерттеу әдістері қарастырылады.

Жалғасбекқызы Аяулым 10 мин 13 оқылым