Мазмұнға өту
Мақала жариялау
Bilimger Journal №6 / 2026 шығарылымына мақала қабылдануда·QR-кодты сертификат Журнал №6 мақала қабылдануда·2 орын қалды 2 орын қалды Жариялау

: «» · ₸

Bilimger Media
2 мин оқу 694 оқылым

Мектеп жасына дейінгі жас ұрпақтың қалыптасуына әсер ететін фактордың бірі, дәстүрлі мәдениетіміздің бір бағыты – халықтың ұлттық ойындары. Мектеп жасына дейінгі балалардан бастап ұмыта бастаған халық ойындарын үйрену өте маңызды. Сондықтан да оны үйрету ерекше қажет нәрсе. Ойын - баланың алдынан өмірдің есігін ашып, оның творчестволық қабілетін оятып, бүкіл өміріне ұштаса береді. В.А.Сухомлинскийдің сөзімен айтқанда: «Ойынсыз ақыл-ойдың қалыпты дамуы да жоқ және болуы да мүмкін емес. Ойын дүниеге қарай аршылған үлкен жарық терезе іспетті, ол арқылы баланың рухани сезімі жасампаз өмірімен ұштасып,  өзін қоршаған дүние туралы түсінік алады.Ойын дегеніміз ұшқын, білімге құштарлық пен еліктеудің маздап жанар оты.» Ойын баланың қызығушылығын оятады, денсаулығының мықты болуына жақсы әсер етеді, бойына сабырлық, төзімділік, шыдамдылық, батылдық қасиеттерді қалыптастырады. Жас ұрпаққа ұлттық ойындарды үйрету арқылы өз халқының бай мұрасынан хабардар ете отырып, ата-баба тарихына деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын оятамыз.

«Өз халқыңды сүй, сүйе біл де, оның тарихы мен мәдениетін өркендетуге үлес қос» дегендегі басты міндетіміз баланы жақсылыққа, ізгілікке тәрбиелеу. Әрбір педагог өз ісіне жетік, балаға үйретер тәрбие мен білім қызметтеріне мұқият, әрі ізденіп отырып дайындалса, бала бойына қозғау салып, өзі көздеген мақсатына жете білсе, міне, сонда ғана біз нағыз халық перзенттерін, болашақ азаматтарымызды тәрбиелеп өсіреміз.

Балаларды кішкентайынан өнерге, әнге баулитын ойындар көптеп саналады, соның ішінде сәбилер санасына, танымына ыңғайлы, ұғынықтысы «Белбеу тастау», «Ұшты-ұшты» ойындары. Хормен айтылатын «Айгөлек» қимыл ойынының тәрбиелік мәні бар.

Дене шынықтыру қызметінде де қазақтың ұлттық ойындары кеңінен қолданылады. Себебі, олар баланы дене даму жағынан да шынықтырып тәрбиелейді. Бұл тұрғыдан алғанда халық қастерлеген ат ойындарының үлкен патриоттық мәні бар. Олар: «Ат жарысы, Бүркіт, Хан, Алшы ойыны, Алтыбақан, Жаяу, Көпар, Тақия тастау т.б.» Енді бірі балалардың ақыл-ойын дамытатын ойындар «Тоғызқұмалақ», Дойбы, Шахмат т.б.

Қазақ халқының тұрмыстық өміріне ежелгі заманнан берік еніп, ғасырлар бойы балалардың рухани дамуына аталық қызмет етіп келеді. Бұрын ұмыт қалған болса, қазіргі кезе қайта жаңғырды.

Ақыл-ойды дамытатын «Он бір қара жұмбақ» деген ойынның да маңызы бар. Оның басты ерекшелігі  - есеп сұрақтарды қою арқылы, баланың ойлау қабілетін дамытады. Балалар сұрақтарға жауап берген кезде сөздердің әріптеріне сәйкес келуі керек. Мысалы: «Бір дегенім – білім,Екі дегенім – егеу, Үш дегенім – үскі, Төрт дегенім – төсек, Бес дегенім - бесік», осылай 11-ге дейін ойын тартымды болғандықтан бала тез қабылдайды.

Бала – біздің болашағымыз! Өскелең жас ұрпақтың білімді, саналы ата-баба мұрасын жетік біліп, салт-дәстүрімізді бойына сіңірген нағыз халық перзенті болып өсуі педагогтардың тәрбие беру ісіне де байланысты. Сондықтан да, баланың ана сүті аузынан кетпей, тілі жаңа шыға бастаған кезде оны ана тілінде сөйлетіп, өз халқының ойын әрекеттеріне баулу керек. Ұлт ойындары – ата-бабаларымыздан бізге жеткен, өткен мен бүгінгіні байланыстыратын баға жетпес байлығымыз, асыл қазынамыз. Сондықтан оны үйренудің , күнделікті тұрмысқа пайдаланудың ұрпақ тәрбиелеуге пайдасы ораса зор.

Материал пайдалы болды ма? Бөлісіңіз

WhatsApp Telegram

Мақала құжаттары

Мақаланың жарияланғаны туралы анықтама (PDF)

Автор

Bilimger Media

Пікірлер

Пікір қалдыру үшін аккаунтқа кіріңіз

Әзірге пікір жоқ — алғашқы болыңыз.

Авторларға

Сіз де өз мақалаңызбен бөлісіңіз

Мақалаңызды жариялап, сертификат пен журналды бірден алыңыз. Жарияланым Google мен Yandex-те табылады.

  • Сертификат (QR-коды бар)
  • Google, Yandex жүйелерінде шығады
  • Журналға шығады (онлайн)
  • Анықтама, журнал
  • Жеке кабинетте құжаттар сақталады
  • Мақалаға тұрақты сілтеме

2015 жылдан бері · ресми тіркелген журнал

Мақала жариялау

Осы тақырыптағы материалдар

Балабақша

«LEGO құрастыру ойындары арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту»

Меңгеруші: Ережепбаева Алма Сайлаубековна Аңдатпа Мақалада «LEGO әлемі: ойнаймыз, құрастырамыз, дамимыз» әдістемелік құралы аясында мектеп жасына дейінгі балалардың құрастыру әрекетін ұйымдастыру жолдары қарастырылады.…

Ережепбаева Алма Сайлаубековна 8 мин 11 оқылым
Балабақша

«Таза Қазақстан» – экологиялық тәрбиенің бастауы балабақшадан

Мақалада «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясының идеяларын мектеп жасына дейінгі балалардың күнделікті өміріне енгізу тәжірибесі қарастырылады: серуендегі бақылау, тәжірибе, дидактикалық және рөлдік ойындар, еңбек, қалдықты сұрыптау, ұлттық тағылым және отбасымен бірлескен экологиялық жобалар.

Уразбаева Наргиза Самиғоллақызы 9 мин 14 оқылым
Балабақша

«Таза Қазақстан» – экологиялық мәдениет негізі

Аннотация Мақалада «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық бастамасы аясында мектепке дейінгіұйым тәрбиеленушілерінің экологиялық мәдениетін қалыптастыру мәселелері қарастырылады. Балалардың табиғатқа жанашырлықпен…

Омарбекова Гульжана Калиевна 7 мин 31 оқылым
Балабақша

Ойынға өрілген ұлттық мұра: мектепке дейінгі балаларға арналған авторлық ойындар.

Аңдатпа Мақалада ұлттық мәдениет мазмұнын мектеп жасына дейінгі балалардың ойын тәжірибесіне енгізуге арналған авторлық дидактикалық ойын нұсқалары ұсынылады. Ою-өрнек, қонақжайлық және киіз үй тақырыптары баланың…

Балтабаева Марфуға Рахматуллаевна 8 мин