Мазмұнға өту
Мақала жариялау
Bilimger Journal №5 / 2026 шығарылымына мақала қабылдануда·QR-кодты сертификат Журнал №5 мақала қабылдануда·3 орын қалды 3 орын қалды Жариялау

: «» · ₸

Bilimger Media
1 мин оқу 1 106 оқылым

Сабақтың мақсаты:

  • Оқушыларға сын есімнің шырайлары туралы түсінік беру.
  • Олардың салыстырмалы және күшейтпелі шырайларын дұрыс қолдануға үйрету.
  • Оқушылардың сөйлеу мәдениетін, тіл байлығын арттыру.

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу, сабаққа дайындықтарын тексеру.
  • Сабақтың мақсатымен таныстыру.

II. Жаңа тақырыпты түсіндіру

Сын есімнің шырайлары:
Сын есімнің шырайлары заттың белгісін бір нәрсемен салыстыру немесе белгіні күшейту үшін қолданылады.

1. Жай шырай – заттың жай күйін білдіреді.
Мысалы: әдемі, таза, ұзын, жеңіл.

2. Салыстырмалы шырай – бір заттың белгісін екінші затпен салыстыру арқылы жасалады.
Жасалу жолдары:

  • -рақ, -рек: үлкен → үлкенірек
  • -лау, -леу, -дау, -деу, -тау, -теу: әдемі → әдемірек

3. Күшейтпелі шырай – сын есімнің мағынасын күшейту үшін қолданылады.
Жасалу жолдары:

  • Қосарлану: қызыл-қызыл, аппақ
  • Күшейткіш буын қосу: қып-қызыл, тап-таза

III. Тапсырмалар

1-тапсырма:
Кестедегі сын есімдерге салыстырмалы және күшейтпелі шырай қосып жазу.

Жай шырай Салыстырмалы шырай Күшейтпелі шырай
ақ ақшылдау аппақ
ұзын ұзынырақ ұзын-ұзын
жақсы жақсырақ өте жақсы

2-тапсырма:
Берілген сөйлемдерден сын есімдерді тауып, олардың шырайын анықтау.

  1. Бүгін ауа райы кешегіден жылырақ.
  2. Оның көздері қап-қара, шашы да қараңғылау.
  3. Бұл кітап өте қызықты.

IV. Сабақты бекіту

  • Оқушыларға сұрақтар қою:
    1. Сын есім дегеніміз не?
    2. Сын есімнің қанша шырайы бар?
    3. Салыстырмалы шырай қалай жасалады?
    4. Күшейтпелі шырайдың ерекшелігі қандай?

V. Бағалау

  • Белсенді қатысқан оқушыларды мадақтау.

VI. Үй тапсырмасы

  • 5 сөйлем құрастырып, олардың ішіндегі сын есімдерді шырайларына ажыратып жазу.

Материал пайдалы болды ма? Бөлісіңіз

WhatsApp Telegram

Мақала құжаттары

Мақаланың жарияланғаны туралы анықтама (PDF)

Осы материал бойынша

AI Көмекші 30 секундта дайындайды — жауап кілті мен PDF бірге.

Автор

Bilimger Media

Пікірлер

Пікір қалдыру үшін аккаунтқа кіріңіз

Әзірге пікір жоқ — алғашқы болыңыз.

Авторларға

Сіз де өз мақалаңызбен бөлісіңіз

Мақалаңызды жариялап, сертификат пен журналды бірден алыңыз. Жарияланым Google мен Yandex-те табылады.

  • Сертификат (QR-коды бар)
  • Google, Yandex жүйелерінде шығады
  • Журналға шығады (онлайн)
  • Анықтама, журнал
  • Жеке кабинетте құжаттар сақталады
  • Мақалаға тұрақты сілтеме

2015 жылдан бері · ресми тіркелген журнал

Мақала жариялау

Осы тақырыптағы материалдар

Қазақ тілі

ҰЛТ рухының айнасы: қазақ тілінің заманауи кеңістіктегі рөлі мен болашағы

Әли Мерей Ержанқызы Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті, Тарих және педагогика факультетіне қарасты Бастауыш оқыту әдістемесі кафедрасының 4-курс студенті. Ғылыми жетекші: ф.ғ.к.,…

Әли Мерей Ержанқызы 5 мин 17 оқылым
Қазақ тілі

ҚазҰУ имиджі магистрант көзімен: ғылыми орта және зерттеу бағыты

ҚазҰУ магистранты университеттің ғылыми ортасы мен зерттеу дағдылары туралы ой бөлісіп, қазақ тіліндегі бьюти-дискурста қолданылатын англицизмдерді зерттеу бағытын таныстырады.

Нұршат Айзат 3 мин 24 оқылым
Қазақ тілі

Жастар слэнгінің тіл экологиясына әсері

Мақалада жастар слэнгінің қазақ тілінің экологиясына әсері, оның оң және теріс қырлары, интернеттегі тілдік қолданыстар мен зерттеу әдістері қарастырылады.

Жалғасбекқызы Аяулым 10 мин 12 оқылым
Қазақ тілі

Тіл — ұлттың жаны, ұрпақтың аманаты

Қазақ тілінде сөйлеудің маңызы, ана тілін құрметтеу мен оны күнделікті өмірде қолдану қажеттігі туралы ой-толғау.

Сайлаухан Ақерке 3 мин 22 оқылым