М.Мақатаев «Мен таулықпын»

«Мен таулықпын» өлеңіне арналған сабақ мақсаты

Бұл материалда 6-сыныпқа арналған Мұқағали Мақатаевтың «Мен таулықпын» өлеңі бойынша сабақ жоспары берілген. Жоспарда оқу мақсаттары, өлеңді тыңдау мен түсінуге арналған тапсырмалар, туған жер тақырыбын талдау, бағалау критерийлері және сабақ соңындағы рефлексия қамтылған.

Ұзақ мерзімді жоспар: 3-бөлім — «Таулар сыры». Сабақтың тақырыбы: Мұқағали Мақатаевтың «Мен таулықпын» өлеңі.

Мектеп: Саран қаласы, №17 ЖББМ. Пәні: қазақ тілі мен әдебиеті. Мұғалімі: Курмангалиева Гульжан Сапаргалиевна.

Сынып: 6 «В». Күні: 23.10. Қатысқандар: 12. Қатыспағандар: жоқ.

Оқу мақсаттары:

• 6.2.6.1 — тақырып бойынша үйренген сөздерді қолданып, мәтінде көтерілген мәселені шынайы өмірмен байланыстыру;
• 6.3.1.1 — тірек сөздерге сүйеніп, сюжетті суреттер желісі бойынша әңгіме құрастыру.

Сабақ мақсаты: оқушылар мәтіндегі мәселені өмірмен байланыстырады, тірек сөздер мен сюжетті суреттерді пайдаланып әңгіме құрастырады, сұрақтарға жауап беріп, өз ойын дәлелдейді.

Бағалау критерийлері:

• тақырыпқа қатысты үйренген сөздерді қолданады;
• мәтінде көтерілген мәселені шынайы өмірмен байланыстырады;
• тірек сөздермен әңгіме құрастырып, пікірін жеткізеді.

Тілдік мақсаттар: оқылым және айтылым дағдыларын дамыту. Негізгі сөз тіркестері: «алып жүрек», «таулықпын», «сәлдесін орап». Талқылау сұрақтары: Мұқағали Мақатаев кім? «Мен таулықпын» өлеңінде қандай мәселе көтеріледі? Туған жеріңнің табиғаты қандай?

«Мәңгілік Ел» жалпықоғамдық құндылығы:
 - шығармашылық жәнe сын тұрғысынан ойлау;
 - қарым-қатынас жасау қабілeтіне үйрету;
- тарихи мұрамызды мұқият сақтату

Пәнаралықбайланыс Информатика, тарих, география
Тақырып бойынша алдыңғы білім
Ақынның өмірі мен шығармаларын біледі.

Ресурстар Қима қағаздар, үлестірмелі карточкалар, стикерлер, бейне материал. https://youtu.be/LyTuRTRcG8M

Сабақ барысы мен оқушы тапсырмалары

Сабақ барысы
Сабақ
тың жоспарланған кезеңдері Мұғалімнің іс-әрекеті
Оқушының іс-әрекеті Саралау Бағалау
Сабақтың басы
5 минут

Білу

5 минут Ұйымдастыру
Мұғалім оқушылармен амандасады
Сәлемдесу. Сыныпты түгендеу. Психологиялық ахуал тудыру:
Мақсаты: Оқушылардың көтеріңкі көңіл-күйлерін көтеру үшін,оқушылар суретте берілген табиғат құбылыстарын қимылмен көрсетеді.
Мына тақтадағы суреттерді атаңыздаршы?
Жел, найзағай, жаңбыр, дауыл, күн.

Оқушыларды топқа бөлу. Тақтада бірнеше сөздер жазылып тұрады.
Тасбақа, ауа, уақыт, тамыр, тас, аспан, уылдырық, Алатау, тал, табиғат, уық
«Т» әрпінен басталатын сөздерді жазған оқушылар бірінші топ, « А» әрпінен басталатын сөзді жазған топ екінші топ, «У» әрпінен басталатын сөзді жазған топ үшінші топ болып, үш топқа бөлінеді.

«Қара жәшік» әдісі
Мақсаты:
Өткен сабақты қайталау, жаңа тақырыпты болжау
Тақтада М.Мақатаевтың суреті тұрады.
Таудың суреті тұрады.

Әр топтың оқушылары келіп, қара жәшіктегі сұрақтарды таңдап алады. Сұрақтардың сыртында сұрақтың нөмірі берілген.
Қара жәшіктегі сұрақтар:

- Мына суреттегі ақынды танимыз ба?
- М.Мақатаев кім?
- Ақынның қаңдай шығармаларын білесіндер?
Барлық топқа жалпы сұрақ.
-осы екі суретті қалай байланыстыруға болады?
Дескриптор
Суреттегі ақынды таниды
М.Мақатаевтың кім екенін біледі

Оқушылар орындарында отырады. Суреттерге қарап, атауын атап,іс-әрекетпен көрсетеді

Оқушылар тақтадан сөздерді теріп жазады. Топқа бөлініп орындарына отырады.

Т - Тасбақа, тамыр тас тал, табиғат
А-ауа , аспан, Алатау, ,
У- уық уақыт, уылдырық,

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Оқушылардың болжам жауабы:
1-сұрақ. Мына суреттегі ақынды танимыз ба?
Бұл ақын - М.Мақатаев
2-сұрақ. М.Мақатаев кім?
-Ол ақиық ақын,
3-сұрақ. Ақынның қаңдай шығармаларын білесіндер?
-«Сарыжайлау», «Дариға, домбырамды берші маған?»
- М.Мақатаевтың «Мен таулықпын» өлеңі

Суреттер беріледі.

Мұғалімнің бағыттау сұрақтары

Мұғалімнің қолдауы көрсетіледі

Мұғалімнің бағыттау сұрақтары
қойылады

ҚБ Жұлдызшалар арқылы бағалау
Жарайсың! Тамаша!» деп ауызша мадақталады, қолдау көрсетіледі

ҚБ. Бас бармақ әдісі арқылы бағалау
Дайын жауаппен салыстыра отыра, өзін-өзі бағалау
«Жарайсың!», «Тамаша»! «Жақсы», деген сөздермен кері байланыс береді

Сабақ
тың ортасы

5 минут

7 минут

Түсіну

6 минут

Қолдану

7 минут
Тыңдалымалды жұмыс
«Миға шабуыл» әдісі. Өлеңімізді тыңдамас бұрын мына сұрақтарға жауап беріп, ой қозғап көрейік! Әр топқа бір-бір сұрақтан жасырамын.
Мақсаты: Жаңа сабақтың тақырыбын ашу
Ол мына таудың артында жасырылған.
1-топ Ақындар табиғатты қалай жырлаған?
2- топ Табиғат дегеніміз не?
3-топ Сенің туған жеріңнің табиғаты қандай?

Оқушылар, осы сұрақтарға жауап бер отырып қандай қорытындыға келдік? Әр ақын өзінің туған жерін жырлаған.
Мәтінмен жұмыс кезіндегі тапсырмалары:
Жұптық жұмыс
1-тапсырма.Бейнетаспадан М.Мақатаевтың «Мен таулықпын» өлеңін тыңдаймыз
«Сәйкестендіру» әдісі бойынша сөздікпен жұмыс жасаңыз
Мақсаты: жаңа сөздерді анықтау сөздікпен жұмыс жүргізу.
Суреттер Сөйлемдер Аударма
сы

алып жүрек крепкое богатырское сердце

таулықпын я горец

ержеткенмін взрослел

қуат алып получив энергию

жаратылғам родился (быть рожденным, родиться)

Бесік колыбель

Дескриптор
Сөздерді суретпен сәйкестендіреді

2-тапсырма. Мәтін бойынша 2 ашық сұрақ, 2 жабық сұрақ дайындап, қағазға жазып бүктеп қорапқа салыңыз.
Топтық жұмыс
Бейнетаспадан М.Мақатаевтың «Мен таулықпын» өлең жазбасын тыңдағаннан кейін кейін «Жүгірме жауап» әдісі арқылы сұрақтарға ашық және жабық сұрақтар арқылы жауап береді.
Әр топ мәтін бойынша 2 ашық сұрақ, 2 жабық сұрақ дайындайды. Сұрақтарды ақ қағазға жазып, бүктеп қорапқа салады.
Мақсаты: мәтінді түсініп оқыту, сұрақтарға жауап беру

Дескриптор:
• 2 ашық сұрақ құрастыра алады
• 2 жабық сұрақтар құрастырады
• Алған сұрақтарға жауап береді.

3-тапсырма. Берілген сурет қиындыларын сюжет желісі бойынша орналастырыңыз. Сюжет желісі бойынша әңгіме құраңыз.
«Хикаят картасы» әдісі топтық жұмыс. Мұғалім оқушыларға сюжет бойынша сурет қиындылары таратады.
Сюжет бойынша суретттерді дұрыс орналастырып, әңгіме құрастырып береді
Мақсаты: Суреттерді сюжет желісі бойынша құрастыру, әңгіме құрастыру
Дескриптор:
- сюжет желісі бойынша суреттерді дұрыс орналастырады
- Сурет бойынша өлеңді қара сөзбен әңгіме құрастырады.

Суреттер

Оқушылар мұғалімнің үстелінен тау қиындыларын алады. Сұрақтарға жауап береді. Жаң тақырыпқа болжау жасайды.

Тақтада көрсетілген дұрыс нұсқамен салыстырады.
Сурет
тер Сөздер мен сөз тіркесі, Орыс тіліндегі баламасы

алып жүрек Крепкое
Богатыр
ское
сердце

таулықпын я горец

ержеткенмін взрослел

қуат алып получив
энергию

жаратылғам Родился
(быть
Рожден
ным,
родиться)
Бесік колыбель

Оқушылар әр топтан бір оқушыны тез жүгіріп алып келіп отыратын оқушыны өздері сайлайды. Мұғалім басталды дегенде тез-тез сұрақтарға дұрыс жауабын жазып мұғалімге тексертіп келесі сұрақтарды алады. Қай топ көп жауап береді, сол топ жеңіске жетеді.

Оқушылар сурет қиындаларын алып сюжет желісі бойынша рет-ретімен қояды. Сюжет желісі бойынша әңгіме құрастырады. Сөз тіркестерін құрайды, өз бетінше жұмыс жасайды, шағын әңгіме құрастырады.

А- деңгейіндегі оқушы Мәтінді мұқият тыңдап, берілген сөздерді суреттермен байланыстыруға тапсырма беремін
В -деңгейіндегі оқушы Мәтінді мұқият тыңдап, берілген сөздерді,сөз тіркестерін суреттермен байланыстырады, сөйлем құраттыра
мын.
С- деңгейіндегі оқушы. Мәтіндегі өзіне таныс емес сөздердің , сөз тіркестерді аудармасын тауып айтып, илюстрация бойынша синонимдерін таба алады.

А деңгейі –жүйріктің қызметін атқарады.
В деңгейі – жазушы қызметін атқарады.
Сдеңгейі – сұрақтарға тез жауап береді

А- деңгейіндегі оқушы.Тақырып бойынша сөз тіркестерін беремін
В- деңгейіндегі оқушы. Өз бетінше жұмыс істеуге мүмкіндік беремін
с- деңгейіндегі оқушы .
Суреттерді сюжет желісімен орналастырып, шағын әңгіме құрастырады және соны әңгімелеу бойынша қосымша міндет жүктеймін.

ҚБ Мұғалімнің бағалауы.
Мұғалімнің кері байланысы

ҚБ.Үш шапалақ әдісі арқылы

Өзін-өзі бағалау
Дескрипторға сүйене отыра, кері байланыс беру

ҚБ бас бармақ арқылы топты бағалау
Мұғалімнің кері байланысы

с

Мұғалімнің кері байланысы
ҚБ өзара бағалау

Туған жер тақырыбын талдау және бағалау

Сабақтың
соңы
10 минут
Талдау 4-тапсырма. Бірінші кестеге Мұқағали Мақатаевтың туған жерін, екінші кестеге өз туған жеріңізді жазып, ұқсастықтарын салыстырып жазыңыз.
Мақсаты: екі жақта салыстыру ортақ ұқсастықтарын табу, өз ойларын айту

«Венн диаграммасы» әдісі. Оқушылар ақынның туған жері мен өз туған жерін салыстырып, өз ойларын айтады.

КРИТЕРИЙІ

Өз ойын дәлелді жеткізе алады

Дескриптор:
• Ақынның туған жерін жазады
• Өз туған жерін жазады
• Салыстыра отыра, өз ойын айтады

Рефлексия:
Альпинист әдісі
Тақтада таудың суреті тұрады

Сабақтың барысында барлық жұмысқа белсене қатысқандарыызға орай осы таудың қай жеріне дейңн шықтық деп ойлайсыздар. Сол жерге стикерлер жапсырыңыздар.
Дескриптор: Кері байланыс әрекетін жүзеге асырады.Жас ерекшеліктеріне сәйкес сындарлы ой айтуға тырысады.
• Үй жұмысы.
Мұқағали Мақатаев. “Мен таулықпын”
өлеңін жаттау.

Әр топ тақырыпты ортаға салып талқылайды. Кесте сызады. Тақтаға шығып қорғайды.

Оқушылар стикерлер жапсырып, сабақтан алған әсерлерін жазып айтып береді
А- деңгейіндегі оқушы.
М.Мақатаевтің туған жерінің қандай екенін өлеңнен тауып жазып береді.
В- деңгейіндегі оқушы. Өз туған жері туралы қысқаша айтып береді
С- деңгейіндегі оқушы . М.Мақатаевтің туған жері мен өз туған жерін салыстырып, ортақ ұқсас жерлерін айтып береді Мұғалім тарапынан, оқушы тарапынан кері байланыс болады.

ҚБ. Жапондық бағалау

Мұғалім тарапынан, оқушы тарапынан кері байланыс жасалына
ды.

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұл сабақ жоспары қай сыныпқа арналған?

Жоспар 6-сыныпқа арналған. Онда оқушылардың мәтінді түсінуі, тірек сөздерді қолдануы және сюжетті суреттер бойынша әңгіме құрастыруы көзделген.

«Мен таулықпын» сабағында қандай тапсырмалар орындалады?

Материалда өлеңді тыңдау, сөздерді суретпен сәйкестендіру, сұрақ құрастыру, сюжетті суреттерді реттеу және ақынның туған жерін өз туған жерімен салыстыру тапсырмалары бар.

Мұғалім сабақ жоспарын қалай қолдана алады?

Мұғалім оқу мақсаты мен сыныптың қажеттілігіне қарай тапсырмаларды іріктеп, бағалау дескрипторларын және уақыт мөлшерін бейімдей алады.

Мұқағали Мақатаев шығармалары бойынша қосымша материал

• «Аққулар ұйықтағанда» поэмасына арналған сабақ материалы
• Мұқағали Мақатаевтың «Үш бақытым» өлеңі