Мақалаңызды журналға дайындаңыз: 3 тілде аннотация, ӘОЖ коды және ГОСТ бойынша әдебиеттер — Word файлмен. Рәсімдеу
Аннотация үлгісі әдетте мақала дайын болып, журналға жіберуге бір-екі күн қалғанда ізделеді: мәтін жазылды, әдебиеттер тізімі реттелді, енді үш тілде қысқаша мазмұн мен кілт сөздер керек. Бұл нұсқаулықта аннотацияның құрылымы, көлемі, кілт сөздерді таңдау тәсілі, бір мақалаға жазылған қазақша, орысша және ағылшынша толық үлгі, дайын сөйлем үлгілері мен жіберер алдындағы тексеру тізімі бар.
Аннотация деген не және оны кім оқиды
Аннотация – мақаланың немесе жұмыстың қысқаша мазмұны: не зерттелді, қалай зерттелді, не анықталды. Оны үш түрлі оқырман оқиды. Журнал редакторы аннотацияға қарап мақаланы рецензияға жіберу-жібермеуді шешеді. Ғылыми дерекқорлар мен іздеу жүйелері мақаланы атау, аннотация және кілт сөздер бойынша индекстейді. Басқа зерттеушілер толық мәтінді ашу-ашпауды аннотацияға қарап таңдайды. Сондықтан аннотация мақаланы оқымаған адамға да түсінікті, өз алдына тұтас мәтін болуы керек.
Терминге қатысты ескерту: қазақстандық журналдардың бір бөлігі «аннотация» орнына «аңдатпа», «кілт сөздер» орнына «түйін сөздер» деп жазады. Мағынасы бірдей, журнал үлгісінде қай сөз тұрса, соны алыңыз. Ағылшын тілінде бұл бөлім Abstract деп аталады; Annotation – орыс тіліндегі сөздің калькасы.
Мақала, диплом және диссертация аннотациясының айырмасы
Ғылыми мақала аннотациясы
Атау мен авторлар туралы мәліметтен кейін тұрады. Басты міндеті – нәтижені көрсету, сондықтан онда сандар, салыстыру, нақты тұжырым болады. Қазақстандық журналдар көбіне аннотацияны үш тілде сұрайды: мақала тіліндегі нұсқа басында, қалған екеуі журнал үлгісіне қарай басында бірге не мақаланың соңында беріледі.
Дипломдық жұмыс аннотациясы
Мұнда нәтижеден бөлек жұмыстың құрылымы мен көлемі сипатталады: тақырып, мақсат, міндеттер, әдістер, негізгі қорытынды, бет саны, бөлімдер, кестелер, суреттер, дереккөздер мен қосымшалар саны. Көп ЖОО-да ол бір бет көлемінде, екі не үш тілде беріледі. Нақты талапты кафедраңыздың әдістемелік нұсқауынан қараңыз.
Үлгі: дипломдық жұмыс аннотациясының соңғы жолдары
Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен (42 атау) және 3 қосымшадан тұрады.
Жұмыстың көлемі – 64 бет, оның ішінде 5 кесте, 8 сурет.
Магистрлік және PhD диссертация аннотациясы
Магистрлік диссертацияның аннотациясы көбіне дипломдағыдай бір беттік болады, бірақ онда ғылыми жаңалық пен автордың жарияланымдары аталады. PhD диссертацияның аннотациясы әдетте бөлек құжат ретінде дайындалып, бірнеше беттен тұрады: өзектілігі, мақсаты мен міндеттері, әдістері, ғылыми жаңалығы, қорғауға ұсынылатын қағидалар, жарияланымдар. Құрылымы мен көлемін өз бағдарламаңыздың ережесінен нақтылаңыз.
Аннотация құрылымы: өзектіліктен маңызына дейін
Жақсы аннотацияның логикасы мақаланың өзімен бірдей. Әр бөлікке бір-екі сөйлем жетеді:
- Өзектілік (1–2 сөйлем): қандай мәселе бар және ол неге шешілмеген. Жалпы сөз емес, нақты олқылық керек: «оқушылар мәтінді оқиды, бірақ негізгі ойын таба алмайды».
- Мақсат (1 сөйлем): «Зерттеудің мақсаты – ...». Мақсат кіріспедегі мақсатпен мағынасы жағынан сәйкес келсін.
- Әдіс пен материал (1–2 сөйлем): кім не зерттелді, қатысушылар саны, қандай әдіс, қанша уақыт.
- Нәтиже (2–3 сөйлем): аннотацияның ең салмақты бөлігі. Сандар, салыстыру, анықталған заңдылық. «Нәтижелер талданды» деген сөйлем нәтиже емес.
- Маңызы (1 сөйлем): нәтижені кім, қайда қолдана алады немесе зерттеу салаға не қосады.
Аннотацияға жазылмайтын нәрселер: әдебиетке сілтеме, түсіндірілмеген қысқарту, кесте мен формула, мақалада жоқ тұжырым, «автор алғаш рет дәлелдеді» сияқты дәлелсіз баға, кіріспеден көшірілген жалпы сөйлемдер. Кейбір журналдар құрылымдалған аннотация сұрайды: сол бес бөлік «Мақсаты», «Әдістері», «Нәтижелері», «Қорытынды» деген тақырыпшалармен беріледі.
Аннотацияны мақала толық жазылып болғаннан кейін жазыңыз. Кіріспеден, әдістемеден, нәтижеден және қорытындыдан бір-бір негізгі сөйлемді алып, оларды байланыстырсаңыз, алғашқы нұсқа дайын болады. Кейін қайталауды алып тастап, көлемін журнал талабына келтіресіз.
Аннотацияның көлемі мен стилі
Көп журнал 100–250 сөз аралығын сұрайды, кейбірі сөз емес, таңба санын көрсетеді. Нақты шекті журналдың авторларға арналған талабынан қараңыз және үш тілдегі нұсқаны шамалас көлемде жазыңыз. Стильге қатысты негізгі ережелер:
- Қазақша мен орысшада ырықсыз етіс не жалпы жақ қолданылады: «зерттеу жүргізілді», «анықталды», «исследование проведено».
- Әдіс пен нәтиже өткен шақта («жүргізілді», «өсті»), мақаланың маңызы осы не келер шақта («қолдана алады») жазылады.
- Журнал құрылымдалған нұсқа сұрамаса, аннотация бір абзац болады.
- Бір сөйлем – бір ой. Отыз-қырық сөздік сөйлем аудармада бұзылады.
- Терминдер мақаладағыдай болсын, аннотацияда жаңа термин енгізбеңіз.
Кілт сөздер: неше және қалай таңдалады
Кілт сөздер – мақаланы дерекқордан табуға арналған сөздер мен сөз тіркестері. Әдетте 5–8 кілт сөз сұралады, бірақ кейбір журналдың саны басқа болады. Олар аннотациядан кейін «Кілт сөздер:» деген жолмен беріледі. Таңдау тәртібі:
- Зерттеу нысанын жазыңыз: «оқу сауаттылығы».
- Әдісті не құралды қосыңыз: «дидактикалық ойын», «педагогикалық эксперимент».
- Контекстті көрсетіңіз: сынып, пән, сала – «бастауыш сынып», «әдебиеттік оқу».
- Осы тақырыптағы 2–3 мақаланың кілт сөздерін қарап, ғылыми ортада қолданылатын нұсқаны таңдаңыз.
- Атауды сөзбе-сөз қайталамаңыз: атау онсыз да индекстеледі, кілт сөздер оны толықтырсын.
Кілт сөз ретінде «зерттеу», «мәселе», «әдіс», «білім» сияқты жалпы сөздерді, бір сөздің жекеше және көпше түрін қатар, сөйлем тәрізді ұзын тіркестерді жазбаңыз. Көп журналда кілт сөздер үтірмен бөлінеді, жалқы есімнен басқасы кіші әріппен жазылады, соңына нүкте қойылмайды. Үш тілдегі кілт сөздердің саны мен реті бірдей болсын.
Аннотация үлгісі: бір мақалаға үш тілде
Төмендегі мақала ойдан шығарылған, бірақ аннотацияның құрылымы журналға жіберілетін нұсқамен бірдей. Әр нұсқада бес бөлік те бар, сандар мен терминдер үш тілде сәйкес келеді.
Үлгі: қазақша аннотация және кілт сөздер
Бастауыш сынып оқушыларының оқу сауаттылығын дидактикалық ойындар арқылы дамыту
Аннотация. Бастауыш сынып оқушыларының едәуір бөлігі мәтінді дауыстап оқи алғанымен, оның негізгі ойын анықтауда және ақпаратты салыстыруда қиналады. Бұл оқу сауаттылығын дамытудың тиімді әдістерін іздеуді қажет етеді. Зерттеудің мақсаты – үшінші сынып оқушыларының оқу сауаттылығын дамытуда дидактикалық ойындардың тиімділігін анықтау. Зерттеу Шымкент қаласындағы жалпы білім беретін мектептің екі үшінші сыныбында жүргізілді (эксперименттік топ – 26, бақылау тобы – 25 оқушы). Эксперименттік топта сегіз апта бойы әдебиеттік оқу сабақтарында мәтінмен жұмысқа арналған ойындар жүйелі түрде қолданылды. Оқушылардың оқу сауаттылығы эксперимент басында және соңында 25 балдық диагностикалық тест арқылы өлшенді. Эксперименттік топтың орташа көрсеткіші 14,2 балдан 19,6 балға дейін өсті, ал бақылау тобында 14,0 балдан 15,8 балға дейін ғана артты; айырмашылық статистикалық тұрғыдан мәнді (Стьюденттің t-критерийі, p < 0,05). Ең жоғары өсім мәтіннің негізгі ойын анықтау және ақпаратты салыстыру тапсырмаларында байқалды. Зерттеу нәтижелерін бастауыш сынып мұғалімдері әдебиеттік оқу сабақтарын жоспарлауда пайдалана алады.
Кілт сөздер: оқу сауаттылығы, дидактикалық ойын, бастауыш сынып, әдебиеттік оқу, мәтінмен жұмыс, педагогикалық эксперимент.
Үлгі: орысша аннотация және кілт сөздер
Развитие читательской грамотности учащихся начальных классов посредством дидактических игр
Аннотация. Значительная часть учащихся начальной школы умеет читать текст вслух, однако испытывает трудности при определении его основной мысли и сопоставлении информации. Это обусловливает необходимость поиска эффективных методов развития читательской грамотности. Цель исследования – определить эффективность дидактических игр в развитии читательской грамотности учащихся третьего класса. Исследование проведено в двух третьих классах общеобразовательной школы г. Шымкента (экспериментальная группа – 26, контрольная – 25 учащихся). В экспериментальной группе в течение восьми недель на уроках литературного чтения систематически использовались игры, направленные на работу с текстом. Уровень читательской грамотности измерялся в начале и в конце эксперимента с помощью диагностического теста (максимум 25 баллов). Средний показатель экспериментальной группы вырос с 14,2 до 19,6 балла, тогда как в контрольной группе – лишь с 14,0 до 15,8 балла; различие статистически значимо (t-критерий Стьюдента, p < 0,05). Наибольший прирост отмечен в заданиях на определение основной мысли текста и сопоставление информации. Результаты исследования могут быть использованы учителями начальных классов при планировании уроков литературного чтения.
Ключевые слова: читательская грамотность, дидактическая игра, начальная школа, литературное чтение, работа с текстом, педагогический эксперимент.
Үлгі: ағылшынша аннотация (Abstract) және кілт сөздер
Developing Primary School Pupils' Reading Literacy through Didactic Games
Abstract. Many primary school pupils can read a text aloud but have difficulty identifying its main idea and comparing information. This highlights the need for effective methods of developing reading literacy. The aim of this study is to determine the effectiveness of didactic games in developing the reading literacy of third-grade pupils. The study was conducted in two third-grade classes at a general secondary school in Shymkent (experimental group, n = 26; control group, n = 25). Over eight weeks, games focused on working with texts were used systematically in literary reading lessons with the experimental group. Pupils' reading literacy was measured at the beginning and end of the experiment using a 25-point diagnostic test. The mean score of the experimental group increased from 14.2 to 19.6 points, whereas that of the control group rose only from 14.0 to 15.8 points; the difference was statistically significant (Student's t-test, p < 0.05). The greatest gains were observed in tasks requiring pupils to identify the main idea of a text and compare information. The findings can be used by primary school teachers when planning literary reading lessons.
Keywords: reading literacy, didactic games, primary school, literary reading, working with texts, pedagogical experiment.
Үлгідегі ұсақ детальдарға назар аударыңыз: ағылшынша нұсқада ондық бөлшек нүктемен (14.2), қазақша мен орысшада үтірмен (14,2) жазылған; топтағы оқушылар саны ағылшынша «n = 26» түрінде берілген; «әдебиеттік оқу» сабағы үш тілде бір терминмен аталған; кілт сөздердің саны мен реті бірдей.
Аннотацияны 3 тілде жазып беру керек пе?Аннотация 3 тілде Мақаланы жүктеңіз: аннотация, кілт сөздер, ӘОЖ, ГОСТ әдебиеттер · тіркелусізӘОЖ · ГОСТ · Word РәсімдеуМақаланы рәсімдеу
Аннотация мен кілт сөздерді үш тілде дайындау
Мақала мәтінін жүктеңіз: «Мақаланы рәсімдеу» қызметі қазақ, орыс, ағылшын тіліндегі аннотация мен кілт сөздерді, атаудың үш тілдегі аудармасын, ұсынылатын ӘОЖ кодын және ГОСТ бойынша түзетілген әдебиеттер тізімін дайындайды. Тіркелу қажет емес, төлем Kaspi арқылы.
Сөйлем үлгілері: қазақ, орыс, ағылшын тіліндегі клишелер
Кестедегі тіркестер аннотацияның әр бөлігіне арналған. Үш баған бір-бірінің баламасы, сондықтан бір тілдегі сөйлемді екінші тілге ауыстырғанда да көмектеседі.
| Бөлік | Қазақша | Орысша | Ағылшынша |
|---|---|---|---|
| Өзектілік | ... мәселесі әлі жеткілікті зерттелмеген. | Вопрос ... остаётся недостаточно изученным. | ... has received little research attention. |
| Өзектілік | Соңғы жылдары ... қызығушылық артып келеді. | В последние годы растёт интерес к ... | In recent years, there has been growing interest in ... |
| Мақсат | Зерттеудің мақсаты – ... | Цель исследования – ... | The aim of this study is to ... |
| Мақсат | Мақалада ... талданады. | В статье анализируется ... | This article examines ... |
| Әдіс | Зерттеуге ... қатысты. | В исследовании приняли участие ... | The study involved ... |
| Әдіс | Деректер ... арқылы жиналды. | Данные собраны с помощью ... | Data were collected through ... |
| Нәтиже | Нәтижелер ... екенін көрсетті. | Результаты показали, что ... | The results showed that ... |
| Нәтиже | ... мен ... арасында байланыс анықталды. | Выявлена связь между ... и ... | A relationship was found between ... and ... |
| Жаңалық | Зерттеудің жаңалығы – ... | Новизна исследования заключается в ... | The novelty of the study lies in ... |
| Маңызы | Нәтижелерді ... қолдануға болады. | Результаты могут быть использованы в ... | The findings can be applied in ... |
Бір нюанс: «айтарлықтай өсті» тіркесін ағылшынша increased significantly деп аударсаңыз, оқырман оны статистикалық мәнділік деп түсінеді. Статистикалық тексеру жасалмаса, considerably немесе markedly деп жазыңыз.
Машиналық аударманың жиі қателері
Аудармашы бағдарлама аннотацияның жобасын тез береді, бірақ өңделмеген аударманы редактор бірден байқайды. Ең жиі кездесетін қателер:
| Машиналық нұсқа | Дұрыс нұсқа | Неге |
|---|---|---|
| Annotation | Abstract | Ағылшын тіліндегі ғылыми мақалада бөлімнің атауы осылай. |
| actuality of the research | relevance of the study | actuality – «шынайы жағдай» деген мағынада, «өзектілік» емес. |
| methodics | methodology, teaching methods | methodics сөзі ағылшын тілінде бұл мағынада қолданылмайды. |
| scientific leader | academic supervisor | «Ғылыми жетекші» сөзбе-сөз аударылған. |
| diploma work | bachelor's thesis | Ағылшын оқырманына түсініксіз калька. |
| knowledge recipients | students, learners | «Білім алушылар» сөзбе-сөз аударылған. |
| 14,2 points | 14.2 points | Ағылшын тілінде ондық бөлшек нүктемен жазылады. |
- Шақтар араласып кетеді: әдіс пен нәтиже өткен шақта (was conducted, increased), тұжырым мен маңызы осы шақта (can be used, suggest) болуы керек.
- Артикльдер түсіп қалады: «Aim of study is» емес, «The aim of this study is».
- Ұзын қазақша сөйлем ағылшынша да бір сөйлем болып қалады. Оны екі-үш сөйлемге бөліңіз.
- Бір термин әр жерде әртүрлі аударылады: аннотацияда reading literacy, кілт сөздерде literacy of reading. Бір нұсқаға тоқтаңыз.
- Аты-жөн әр жарияланымда әртүрлі жазылады. Латынша жазылуы ORCID-тегі және бұрынғы мақалалардағы нұсқамен бірдей болсын, әйтпесе дерекқор оларды екі түрлі автор деп санауы мүмкін.
Тексерудің қарапайым тәсілі – кері аударма. Ағылшынша нұсқаны қазақшаға қайта аударып, мағынасы сақталғанын салыстырыңыз. Мүмкіндік болса, мәтінді ғылыми жетекшіге не ағылшын тілін жақсы білетін әріптеске оқытыңыз.
Мәтінді тексеру
Аннотацияны жіберер алдында тексеріңіз
«Мәтінді тексеру» сауаттылық қателерін түзетуімен көрсетеді, мәтіннің құрылымы мен ғылыми стилін бағалайды, әдебиеттер тізімінің ГОСТ-қа сәйкестігін тексереді және ИИ белгілерін болжам ретінде белгілейді. Бұл антиплагиат тексерісі емес.
Жіберер алдындағы тексеру чек-парағы
- Аннотацияда бес бөлік бар: өзектілік, мақсат, әдіс, нәтиже, маңызы.
- Нәтижеде нақты дерек бар: сан, салыстыру не анықталған байланыс.
- Көлемі журнал талабына сай, үш нұсқаның көлемі шамалас.
- Аннотация мақаласыз түсінікті: сілтеме, түсіндірілмеген қысқарту, кесте, формула жоқ.
- Аннотациядағы мақсат пен тұжырым мақаланың кіріспесі мен қорытындысына сәйкес келеді.
- Үш нұсқада сандар, топтар, мерзімдер бірдей.
- Терминдер үш тілде бірізді, кілт сөздердің саны мен реті бірдей.
- Ағылшынша нұсқада Abstract, Keywords, ондық бөлшекте нүкте, артикльдер мен шақтар тексерілген.
- Қазақ әріптері (ә, ғ, қ, ң, ө, ұ, ү, һ, і) басқа қаріпке көшірген кезде сұрақ белгісіне не орыс әрпіне айналмаған.
- Атау, аннотация және кілт сөздер журнал үлгісіндегі ретпен және талап етілген қаріппен берілген.
Bilimger Journal
Аннотация дайын болса, мақаланы жариялаңыз
Bilimger Journal-ға жіберілген мақала сол күні жарияланады және журнал шығарылымына енеді. Авторға QR-коды бар сертификат беріледі.
Студент пен магистрантқа пайдалы
- Ғылыми мақала үлгісі: құрылымы мен рәсімдеу
- Магистрантқа жарияланым: қанша, қайда, қашан
- ӘОЖ (УДК) коды: қалай анықталады
- Әдебиеттер тізімі ГОСТ бойынша: 20 үлгі
- Мақаланы рәсімдеу: 3 тілде аннотация, ӘОЖ, ГОСТ әдебиеттер
- Ғылыми еңбектер тізімін Word-та дайындау
- Курстық, дипломды тапсырмас бұрын тексеру
Жиі қойылатын сұрақтар
Аннотация неше сөзден тұруы керек?
Көп журнал 100–250 сөз аралығын сұрайды, кейбірі сөз емес, таңба санын көрсетеді. Нақты шекті журналдың авторларға арналған талабынан қараңыз. Дипломдық жұмыс пен диссертация аннотациясының көлемін кафедраның не бағдарламаның нұсқауы белгілейді.
Аннотация ағылшынша annotation ма, әлде abstract па?
Ғылыми мақалада ағылшын тіліндегі бөлім Abstract деп аталады. Annotation – орыс тіліндегі «аннотация» сөзінің калькасы, халықаралық журналдарда бұл мағынада қолданылмайды. Кілт сөздер ағылшынша көбіне Keywords деп жазылады.
Кілт сөздер нешеу болуы керек және қалай жазылады?
Әдетте 5–8 сөз не сөз тіркесі сұралады, бірақ кейбір журналдың талабы басқа. Олар үтірмен бөлінеді, жалқы есімнен басқасы кіші әріппен жазылады. Үш тілдегі кілт сөздердің саны мен реті бірдей болуы керек.
Аннотацияны машиналық аудармамен аударуға бола ма?
Жоба алу үшін болады, бірақ нәтижені міндетті түрде өңдеу керек: терминдерді, шақтарды, артикльдерді, сандардың жазылуын тексеріңіз. Ағылшынша нұсқаны қазақшаға кері аударып, мағынасы сақталғанын салыстырыңыз. Мүмкіндік болса, ғылыми жетекшіге не ағылшын тілін жақсы білетін әріптеске оқытыңыз.
- #кілт сөздер
- #Ғылыми мақала
- #Аннотация
- #дипломдық жұмыс
- #магистрлік диссертация
- #академиялық жазу
- #ғылыми аударма
- #мақаланы рәсімдеу
Мақала құжаттары
Мақаланың жарияланғаны туралы анықтама (PDF)
Мақаланы телефонда ашыңыз
Телефон камерасын QR-кодқа бағыттаңыз — мақала бірден ашылады
bilimger.kz/annotatsiya-ulgisi-3-tilde
Bilimger Media
Сіз де өз мақалаңызбен бөлісіңіз
Мақалаңызды жариялап, сертификат пен журналды бірден алыңыз. Жарияланым Google мен Yandex-те табылады.
- Сертификат (QR-коды бар)
- Google, Yandex жүйелерінде шығады
- Журналға шығады (онлайн)
- Анықтама, журнал
- Жеке кабинетте құжаттар сақталады
- Мақалаға тұрақты сілтеме
2015 жылдан бері · ресми тіркелген журнал
Мақала жариялау
Пікірлер
Пікір қалдыру үшін аккаунтқа кіріңіз
Әзірге пікір жоқ — алғашқы болыңыз.