Мазмұнға өту
Мақала жариялау
Bilimger Journal №6 / 2026 шығарылымына мақала қабылдануда·QR-кодты сертификат Журнал №6 мақала қабылдануда·8 орын қалды 8 орын қалды Жариялау

: «» · ₸

1 мин оқу 54 оқылым

Жалпы «менталитет»ұғымына әлемге деген көзқарас, адамның руханиятындағы ойлау қабілеті, жан дүниедегі позиция деген анықтама берер едім. Былайша айтқанда, ұстаным, яғни, діл сөздерімен синонимдес. Адам баласы дүниеге келгеннен бастап туған отбасына, өскен ортасына қарай бойында мінез-құлық, өмірлік ұстанымдар қалыптасады. Бәлкім өз жеке «ділі де» осы кезде бойға дарып, болашақ тұлға бейнесін қалыптастырады.

Анығында, әр жеке тұлғаның әлемге деген көзқарасы әр түрлі. Бір ортаға бір ойды тастап, осымен түгелің келісе кетіңдер десе, түгел дерлік қосыла кетуі екі талай. Демек, бір топтың емес, бір адамның пікірі рөль ойнайды.

Қазақ халқы ежелгі ата-баба ізімен, дәстүрді сақтап, салттан аттамай келеміз. Алайда, «біздің менталитетімізге жатпайды» деген сөз бірталай адамның қарсы пікірін тудырары анық. Мәселен, мен бұл түсінікті мүлде құптамаймын. Иә, қазақ екеніміз рас, атадан келе жатқан салт-дәстүрге мүлдем қарсылығым жоқ. Дей тұра, діл «біз және біз емес» деген ажыратушы оппозициялы ойға негізделген. Әрине, бір шаңырақ астындағы ұлтпыз, «бейбіт» ұлтпыз, десе де сол шаңырақ астындағылардың барлығы дерлік бір ұстанымды ұстауы керек деген түсінік қате.

Ұстаным топқа емес, жеке басқа тиесілі болғаны дұрыс.

Ұлтқа ортақ менталитет арқасында, ескірген немесе ойдан шығарылған дәстүрлер, талай адамның, әсіресе, әйел адамдарының құқығын аяқ асты етіп жатқан жайы бар. Ол біздің ерте дәстүріміз, оған көну керек деп расын да, өтірігін де өзіне ыңғайлы етіп бұрмалап, пайдасына асыратындар бар. Онымен қоймай, біздің менталитетке жатпайды, сен көну керексің деп, талай адамның өмірін еріксіз өзгертіп жатады. «Біз» деген кім? Барлық адам «біз» бе сонда? Мүлде қате, әр тұлға – жеке менталитет.

Авторы
Сабит Арайлым

Материал пайдалы болды ма? Бөлісіңіз

WhatsApp Telegram

Мақала құжаттары

Мақаланың жарияланғаны туралы анықтама (PDF)

Пікірлер

Пікір қалдыру үшін аккаунтқа кіріңіз

Әзірге пікір жоқ — алғашқы болыңыз.

Авторларға

Сіз де өз мақалаңызбен бөлісіңіз

Мақалаңызды жариялап, сертификат пен журналды бірден алыңыз. Жарияланым Google мен Yandex-те табылады.

  • Сертификат (QR-коды бар)
  • Google, Yandex жүйелерінде шығады
  • Журналға шығады (онлайн)
  • Анықтама, журнал
  • Жеке кабинетте құжаттар сақталады
  • Мақалаға тұрақты сілтеме

2015 жылдан бері · ресми тіркелген журнал

Мақала жариялау

Автордың басқа материалдары

Жалпы рубрика

Тең мүмкіндік

Мәтінде әйелдің таңдау еркіндігі, мансап құру құқығы және отбасындағы жауапкершілікті бөлісу мәселелері сөз болады.

Сабит Арайлым 1 мин 34 оқылым

Осы тақырыптағы материалдар

Жалпы рубрика

1 қазан – Қарттар күніне арналған «Қарттарым – асыл қазынам» тәрбие сағаты

1 қазан – Қарттар күні: «Қарттарым – асыл қазынам» тәрбие сағаты Қарттар күні тәрбие сағаты оқушыларды үлкенді сыйлауға, ата-әжеге қамқор болуға және ұрпақтар сабақтастығын қадірлеуге баулиды. Төмендегі «Қарттарым – асыл…

Bilimger Media 7 мин 66 оқылым
Жалпы рубрика

Ұстаздарға құттықтау сөздер: әдемі тілектер мен жылы лебіздер

Ұстаздарға құттықтау сөздер Ұстаздарға құттықтау сөздер іздегенде, жүрекжарды әрі нақты лебіз таңдаған жөн. Ұстаз – білім беріп қана қоймай, шәкіртінің болашағына бағыт көрсететін ардақты жан. Мұғалімнің білімі, ақылы…

Bilimger Media 6 мин 298 оқылым
Жалпы рубрика

Мұғалімге тілек

Құрметті ұстаз! Сізге зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасыңызға амандық және еңбегіңізге толағай табыс тілейміз. Шәкірт тәрбиелеудегі қажырлы еңбегіңіз әрдайым жоғары бағаланып, оқушыларыңыздың жетістігі сізге қуаныш…

Bilimger Media 2 мин 198 оқылым