Жарықтың таралуы. Күннің және Айдың тұтылуы.

📘 Сабақ тақырыбы:

Жарықтың таралуы. Күннің және Айдың тұтылуы

🎯 Сабақтың мақсаты:

• Жарықтың түзу сызық бойымен таралуын түсіндіру.

• Күннің және Айдың тұтылу құбылыстарының себебін түсіндіру.

• Оқушылардың табиғи құбылыстарға қызығушылығын арттыру.

🧠 Білімділік мақсаты:

• Жарық қалай таралады?

• Күннің тұтылуы қалай болады?

• Айдың тұтылуы қалай жүреді?

🔧 Құрал-жабдықтар:

• Шам (немесе фонарь)

• Доп немесе шарлар (Жер, Күн, Ай үлгісі ретінде)

• Ақ экран немесе қабырға

• Презентация, видео (егер бар болса)

📝 Сабақ барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі (2-3 мин)

• Сәлемдесу

• Оқушылардың назарын сабаққа аудару

• Сабақтың тақырыбын таныстыру

ІІ. Жаңа сабақ (15-20 мин)

1. Жарық қалай таралады?

• Жарық әрқашан түзу сызық бойымен таралады.

• Егер жарық жолында кедергі болса, көлеңке пайда болады.

• Эксперимент: фонарь мен картон арқылы көлеңке түсіру.

2. Күннің тұтылуы

• Ай Жер мен Күннің арасына келгенде, Күннің жарығы Жерге түспейді.

• Бұл кезде Күннің тұтылуы болады.

• Бұл құбылыс сирек кездеседі және бірнеше минутқа ғана созылады.

✅ Сызба:

3. Айдың тұтылуы

• Жер Күн мен Айдың арасында тұрған кезде Жердің көлеңкесі Айға түседі.

• Бұл кезде Айдың тұтылуы байқалады.

✅ Сызба:

ІІІ. Бекіту тапсырмалары (5-7 мин)

Сұрақтар:

1. Жарық қалай таралады?

2. Күннің тұтылуы қалай болады?

3. Айдың тұтылуы неден болады?

4. Қай тұтылу жиі болады деп ойлайсың?

Тапсырма:
Оқушыларға Күн – Ай – Жер қатынасын сурет арқылы салу немесе макетпен көрсету.

IV. Қорытынды (2-3 мин)

• Бүгін не үйрендік?

• Табиғаттағы тұтылу құбылыстары бізге не үшін маңызды?

• Оқушылардың сұрақтарына жауап беру.

🎒 Үй тапсырмасы:

• Жарықтың таралуы туралы қысқаша жазу (5 сөйлем)

• Күн және Ай тұтылуы жайлы сурет салып келу