ҰБТ Оқу сауаттылығы · 30/120-сұрақ · Мәтінмен
Мәтіннен қандай қорытынды жасауға болады?
Құстардың жыл сайын жылы жаққа ұшып кетуі — табиғаттың таңғажайып құбылысы. Күз түсіп, күн салқындай бастағанда, миллиондаған құс мыңдаған шақырым жол жүріп, оңтүстіктегі жылы өлкелерге қоныс аударады. Көктемде олар қайтадан туған мекеніне оралады. Бұл сапар кейде бірнеше құрлықты басып өтеді.
Ғалымдарды бұрыннан бір сұрақ ойландырып келген: құстар жолдан адаспай, дәл сол мекенді қалай табады? Зерттеулер бірнеше жауап берді. Кейбір құстар күн мен жұлдыздардың орналасуын бағдар етеді. Енді біреулері Жердің магнит өрісін сезінеді, яғни ішкі «компасы» бар. Сонымен қатар олар өзен, тау, теңіз жағалауы сияқты жер бедерін де есте сақтайды.
Қоныс аударудың басты себебі — азық пен жылу. Қыста солтүстікте жәндіктер мен өсімдіктер азайып, құстар аштыққа ұрынады. Ал жылы өлкеде қорек мол. Дегенмен бұл сапар оңай емес: ұзақ жол, қатерлі ауа райы және жыртқыштар көп құстың өмірін қияды.
Соңғы жылдары климаттың өзгеруі құстардың көші-қон уақыты мен бағытын бұзып жатыр. Кейбір түрлер бұрынғыдан ерте ұшып, кейбірі мүлде қоныс аудармай қалуда. Осы өзгерістерді бақылау арқылы ғалымдар табиғаттағы жалпы климаттық ауытқуларды да пайымдай алады. Құстар — табиғаттың тірі көрсеткіші іспетті.
Ғалымдарды бұрыннан бір сұрақ ойландырып келген: құстар жолдан адаспай, дәл сол мекенді қалай табады? Зерттеулер бірнеше жауап берді. Кейбір құстар күн мен жұлдыздардың орналасуын бағдар етеді. Енді біреулері Жердің магнит өрісін сезінеді, яғни ішкі «компасы» бар. Сонымен қатар олар өзен, тау, теңіз жағалауы сияқты жер бедерін де есте сақтайды.
Қоныс аударудың басты себебі — азық пен жылу. Қыста солтүстікте жәндіктер мен өсімдіктер азайып, құстар аштыққа ұрынады. Ал жылы өлкеде қорек мол. Дегенмен бұл сапар оңай емес: ұзақ жол, қатерлі ауа райы және жыртқыштар көп құстың өмірін қияды.
Соңғы жылдары климаттың өзгеруі құстардың көші-қон уақыты мен бағытын бұзып жатыр. Кейбір түрлер бұрынғыдан ерте ұшып, кейбірі мүлде қоныс аудармай қалуда. Осы өзгерістерді бақылау арқылы ғалымдар табиғаттағы жалпы климаттық ауытқуларды да пайымдай алады. Құстар — табиғаттың тірі көрсеткіші іспетті.
- AҚұстардың көші-қоны — қауіпсіз әрі жеңіл өтетін сапар
- BҚұстардың мінез-құлқы қоршаған орта жағдайымен тығыз байланысты
- CҚұстардың бағдарлау қабілеті туа бітпейді, үйрену арқылы келеді
- DКлимат өзгерісі құстардың көшіне еш әсер етпейді
Дұрыс жауабы: B
Түсіндірме
Мәтін құстардың табиғат жағдайына тәуелділігін көрсетеді.
Оқу сауаттылығы пәнінен толық ҰБТ сынағын тапсырыңыз
Нақты формат, уақыт, балл және қателер талдауы. Тегін, тіркелусіз.