ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады: 10-11 сыныпқа нақты қадамдар

ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады? Бұл сұрақты 10-11 сыныпта жүрген әр оқушы кемінде бір рет іздейді. Себебі дұрыс жоспарсыз дайындық шашырап кетеді: бір күнде 5 пәнге кірісесің, ертең мүлде тоқтап қаласың. Ал жоспар болса, 3 аптада-ақ тәртіп орнайды, уақыт үнемделеді, нәтиже көріне бастайды.

ҰБТ-дағы ең үлкен қателік — «көп оқысам болды» деп ойлау. Жоқ. Нәтиже беретін нәрсе — нақты кесте, бақылау және қайталау. Осы мақалада ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады деген сұраққа қысқа да түсінікті жауап беремін.

ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады: алдымен неден бастау керек

Жоспар құрудың бірінші қадамы — өз деңгейіңді білу. Көп оқушы бірден тест жинағына жабысады, бірақ қай тақырыптан әлсіз екенін тексермейді. Бұл уақытты босқа жейтін қате.

Мына 4 қадамды орында:

• 1. Диагностика жаса. Әр пәннен 1 толық тест тапсырып көр. Қай бөлімнен қиналатыныңды жаз.
• 2. Мақсат қой. Мысалы: «3 айда 20 балдан 35 балға шығу» немесе «қазақ тілінен аптасына 2 тақырып жабу».
• 3. Пәндерді бөле сал. Әлсіз пәнге көбірек уақыт бер. Күшті пәнді де тастама.
• 4. Уақытты күнге бөліп таста. Күніне 2 сағат болса да, тұрақты оқыған дұрыс.

Егер сен 11-сыныпта болсаң, жоспарың оқу жылының басынан-ақ жүруі керек. 10-сыныпта бастасаң, ауыртпалық азаяды. ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады дегенде ең бастысы — өзіңе өтірік айтпау. Қайта-қайта «мен білемін» дей берсең, әлсіз тұсың ашылмай қалады.

Нақты кеңестер: ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады

Жоспар әдемі көрінуі үшін емес, жұмыс істеуі үшін жасалады. Төмендегі тәсілдер нақты нәтиже береді:

• 1. Апталық жүйе құрастыр. Дүйсенбі — математика, сейсенбі — оқу сауаттылығы, сәрсенбі — тарих. Бір күнде 2 пәннен артық қоспа.
• 2. 25/5 әдісін қолдан. 25 минут оқы, 5 минут демал. 2 сағатта 4 цикл жасасаң, ми шаршамайды.
• 3. Қайталауды міндетті ет. Әр тақырыпты 1 күннен кейін, 1 аптадан кейін, 1 айдан кейін қайтала.
• 4. Тестсіз дайындалма. Теорияны оқыған соң міндетті түрде 15-20 сұрақ шығар. Теория тестсіз тез ұмытылады.
• 5. Қателер дәптерін жүргіз. Қай сұрақтан қате жібердің — себебін жаз. Бір айда 5 қате түрін көрсең, әлсіздігің ашық көрінеді.

Мысал ретінде 3 апталық шағын жоспар құрып көрейік. Бірінші аптада — тақырыптарды қайталау. Екінші аптада — тест шешу. Үшінші аптада — қате талдау және аралас бақылау. Осындай жүйе арқылы сен «оқып жүрмін» деген сезімнен «нәтиже көрсетіп жүрмін» деген деңгейге өтесің.

Егер сенің дайындық уақытың аз болса, күніне 2 сағатты мынадай етіп бөл: 40 минут теория, 40 минут тест, 40 минут қате талдау. Бір пәнге үңілгенде ғана ұпай өседі.

Жиі жіберілетін қателер

ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады деп іздеген оқушының көбі мына қателерді қайталайды:

• Тек ұнайтын пәнді оқу. Бұл оңай, бірақ балл әкелмейді.
• Кестені тым ауыр жасау. Бір күнге 8 сағат жоспарласаң, 5-нен 4-і орындалмай қалады.
• Тақырыпты толық түсінбей өту. Бір формуланы жаттап, қолдана алмау — бос жұмыс.
• Тест қателерін талдамау. Қате қайталанса, нәтиже өспейді.
• Түнде ұзақ отыру. Ұйқы аз болса, есте сақтау төмендейді.

Тағы бір үлкен қате — басқа оқушымен өзін салыстыру. Біреу 120 баллды тез жинайды, біреу баяу жүреді. Сенің жоспарың өз деңгейіңе сай болуы керек. ҰБТ-да жарыс — өз уақытыңмен емес, өз нәтижеңмен.

Тәжірибелі оқушылардың кеңесі

Жыл сайын жоғары балл жинаған оқушылардың айтатыны бір нәрсе: «Бәрін аз-аздан, бірақ күнде істедік».

• Күнде 30 минут болса да қайтала. Бір күн үзіліс болса, ертең қайтадан бастау қиындайды.
• Таңертең ең қиын пәнді оқы. Ми сергек кезде ауыр тақырып тезірек кіреді.
• Айына 2 рет толық сынақ тест тапсыр. Бұл нағыз дайындық деңгейін көрсетеді.
• Телефонды бөлек қой. 1 сағат оқу кезінде 3 рет алаңдау — 20 минуттың желге кетуі.
• Ата-анаңмен және мұғаліммен байланыста бол. Қай жерде қиналып жүргеніңді жасырма.

Тәжірибелі оқушылар тағы бір нәрсені айтады: жоспарды қағазға жаз. Телефондағы белгілеу ұмытылып кетеді, ал қабырғадағы кесте күнде көз алдыңда тұрады. Егер сенің мақсатың 90+ балл болса, міндетті түрде апталық бақылау жаса. Ал 100+ көздесең, әр апта соңында өзіңді тексеріп отыру керек.

Қорытынды

ҰБТ-ға дайындалу жоспары қалай құрылады? Алдымен деңгейіңді анықтайсың, кейін пәндерді бөлу, уақытты бекіту, тест пен қайталауды қосу керек. Жоспар күрделі болмауы мүмкін, бірақ тұрақты болуы шарт. Бүгін 30 минуттан бастасаң да, 1 айдан кейін айырмашылық көресің.

Енді дәл қазір бір парақ алып, 3 пәніңді жаз, аптасына қанша сағат бөле алатыныңды белгіле және бірінші тестіңді тапсырып көр. Жоспарды бүгін құрсаң, ертең өзіңе рақмет айтасың.