М.Әуезовтің "Көксерек" әңгімесі негізінде жазылған сахналық шығарма

М. Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі – қазақ әдебиетіндегі көркем прозаның шоқтығы биік туындыларының бірі. Бұл әңгіме табиғат пен адам арасындағы күрделі қарым-қатынасты, тағылық пен өркениеттің қақтығысын терең суреттейді. Төменде осы әңгіменің желісімен жазылған сахналық шығарма (драма нұсқасы) ұсынылады. Шығарма мектептік немесе әуесқой театр сахнасына лайықталып жазылған.

САХНАЛЫҚ ШЫҒАРМА: «КӨКСЕРЕК»

Автор: М.Әуезов шығармасының негізінде
Сахнаға лайықтаған: [Сіздің атыңыз]

Кейіпкерлер:

• Көксерек – қасқыр, еркіндік пен тағылықтың символы

• Құрмаш – жетім бала, мейірімді, аңқау

• Әжібай – ауылдың ақсақалы, аңшы

• Ауыл адамдары – 2-3 адам

• Әңгімеші (Нарратор) – көрерменге бағыттап түсіндіру жасайды

I КӨРІНІС – Орман ішіндегі үңгір

(Сахнада түн. Жарық күңгірт. Қасқырлар ұлиды. Көксерек күшігін ауыл адамдары үңгірден алып шығады.)

Әңгімеші:
Орман ішіндегі үңгір. Ауыл аңшылары қасқыр інін қазып, күшіктерді алып шығып жатыр. Тек біреуі тірі. Сол – Көксерек еді...

(Ауыл адамдары іннен күшікті алып шығып, сөйлесіп жатады)

Әжібай:
Мынау тірі екен. Мына күшікті ауылға апарып берейік. Бәлкім, адамға үйреніп кетер...

II КӨРІНІС – Ауыл

(Сахна ашық. Ауыл көрінісі. Құрмаш пен Көксерек ойнап жүреді.)

Құрмаш (қуанып):
Көксерек, кел! Қара, мына сүйекті саған алып келдім! Сен енді менің досымсың.

(Көксерек Құрмашқа үйрене бастайды, бірақ кейде ішкі табиғаты бас көтеріп, ұлиды)

Әңгімеші:
Көксерек адам қолына түскенмен, оның бойындағы тағылық – өшпес тектік еді...

III КӨРІНІС – Тағылық пен адам арасындағы қақтығыс

(Көксерек ауылдың малдарына шабады. Ауыл адамдары ашулы. Құрмаш оны қорғауға тырысады.)

Ауыл адамы 1:
Құрмаш! Мына қасқыр енді біздің малға шапты! Бұны өлтіру керек!

Құрмаш (жылап):
Ол жай ғана қорқып жүр. Ол мені тыңдайды!

Әжібай:
Құрмаш, бұл – енді қасқыр. Табиғаты бөлек. Ертең саған да шабуы мүмкін...

IV КӨРІНІС – Қайғылы сәт

(Қыс мезгілі. Құрмаш жалғыз. Көксерекпен бірге сыртқа шығады. Көксерек шабады...)

Әңгімеші:
Адам мен қасқыр – екі әлем. Құрмаштың жүрегіндегі сенім – табиғат заңына қарсы тұра алмады...

(Сахнада Құрмаш құлап түседі. Көксерек қашып кетеді. Ауыл адамдары жүгіріп келеді.)

Әжібай (қайғырып):
Біз сені ескерттік, Құрмаш... Қасқыр – ешқашан ит болмайды...

V КӨРІНІС – Орман тағы

(Көксерек қайтадан тауға оралады. Тағы да ұлу естіледі.)

Әңгімеші:
Көксерек – енді нағыз түз тағысы. Адам мен табиғаттың мәңгілік шекарасы қайта орнады...

Шымылдық жабылады