Тәрбие — тал бесіктен

Тауманова Жайнагуль Сериковна

Ақтөбе қаласы, Қызылжар орта мектебі

Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

 

Тәрбие — тал бесіктен

 

Тәрбиеталбесіктенбасталады. Әкемейіріміненқұрышынқандырып, анасүтіненнәралып, «Әкеұлағаты» мен «Анатағылымын» көріпөскенұрпақелін, жерін, халқынсүйетін, елініңболашағын, халқыныңқамынойлайтын, жоғынжоқтайтын, парасатты, ойөрісікең, дүниетанымыжоғары, жанжақты, білімдідебілікті, ұлтжандытұлғаболыпқалыптасады.

Адам баласы шыр етіп дүниеге келгеннен бастап, яғни, қоғамға, өзіөсетін тіршілік ортасының мүшесі болады. Адам дүниеге келісімен өзі көріп отырған адамдардың ісәрекетіне, қимылына, ас ішуіне, жүрістұрысына, сөйлеуіне, ойнауына, әңгімелесуіне таңдана қарап, өзі де сол көргендерді есту мақсатында әрекет жасайды. Осыған байланысты «Ұядан не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» – дейді халық. Сондықтан баланың ең әуелгі өсетін ортасы, отбасы тәрбиесіне өте терең көңіл бөлу керек. Баланың көп уақыты отбасымен бірге өтеді. Сондықтан да, атаана балаға үңіле қарап, үнемі бақылап және қадағалап отыруы керек. Егеротбасындажақсытәрбиеалғанболса, өскендесолтәрбиеніңізіменбаруысөзсіз. Отбасындағыбарлықадамдардыңісәрекетіне, бала тәрбиесінебіріншіәсерететін орта. Бала солортағақарапөседі. Солүшінбалағаотбасындағытәрбиеніқоғамдықортағабайланыстыраотырыпбергенадамұтады. Отбасылыққұндылықтар – ұлттыққұндылықтардықалыптастырудыңнегізі.

Ал психологиялықпедагогикалықтұрғыданалғандақұндылықтарадамныңжекетұлғаретіндеөзөмірінедегенжауапкершілігінқалыптастыру, руханиәлемінбайыту, әрбірадамныңерекшелігінтүсіндіру, адамдарарасындағыжағымдықарымқатынастардыңмаңыздылығынкөрсетуүшінқолданылады. Сондықтанәратаанабаланыңотбасылыққұндылықтардытолықмеңгеруінемүмкіндікжасағаныабзал. Отбасындағықұндылықтардыбағалайалмаса, адамұлттыққұндылықтарды да құрметтемейөтуімүмкін. «Ел боламындесең, бесігіңдітүзе» дегенқанаттысөз де осы ойдыңдұрыстығынмеңзейді.
Тәрбиеніңқиындықтарыкөп, солқиындықтанқашпағанатаанағанасаналытәрбиебереалады. Олүшінбаланың не істепжүргенін, кімменойнайды, қайжердежүргенін, тапсырманықалайорындағанысияқтыжұмыстарынқадағалап, түсіндіріп, жанжақтытәрбие беру, оны әріқарайдамытабілукерек. Отбасындағыөзарақарымқатынастыңдұрысболуы, бала тәрбиесіндеәке мен шешерөлініңөтемаңыздыекенібелгілі. «Балаңа бес жасқадейінпатшаңдайқара» дегенніңтереңмәні бар. Тәрбиебаламенсөйлесумен, әңгімелесумен, оғанақылкеңесберуменғанашектелмейді. Тәрбие – тұрмыстыдұрысұйымдастырабілуде, балағаәркімніңөзжеке басы арқылыүлгіөнегекөрсетуінде.

 

Адам баласы шыр етіп дүниеге келгеннен бастап, яғни, қоғамға, өзіөсетін тіршілік ортасының мүшесі болады. Адам дүниеге келісімен өзі көріп отырған адамдардың ісәрекетіне, қимылына, ас ішуіне, жүрістұрысына, сөйлеуіне, ойнауына, әңгімелесуіне таңдана қарап, өзі де сол көргендерді есту мақсатында әрекет жасайды. Осыған байланысты «Ұядан не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» – дейді халық. Сондықтан баланың ең әуелгі өсетін ортасы, отбасы тәрбиесіне өте терең көңіл бөлу керек. Баланың көп уақыты отбасымен бірге өтеді. Сондықтан да, атаана балаға үңіле қарап, үнемі бақылап және қадағалап отыруы керек.

 

Читайте также:

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *