А — базалық (50%)
В — орташа (30%)
С — жоғары (20%)
В — орташа (30%)
С — жоғары (20%)
І бөлім · жеке тапсырмалар (1–10)
1Сақ тайпасының «патшалар патшасы» деп аталған атақты билеушісі – Мадий кімнің ұлы болды?А
A)Спаргапис
B)Партатуа
C)Скилур
D)Іштар
2Қазақстандағы тас дәуірінің ең ірі тұрақтарының бірі Жамбыл облысында — бұл қандай ескерткіш?А
A)Ботай тұрағы
B)Қаратау тұрағы
C)Сексеуіл тұрағы
D)Шульбинка тұрағы
3Атлах шайқасы (751 ж.) нәтижесінде Орталық Азияда қандай ірі өзгеріс болды?А
A)Қытай билігі нығайды
B)Арабтар ықпалы күшейіп, ислам тарала бастады
C)Қарлұқтар жеңіліске ұшырады
D)Түргеш қағанаты қалпына келді
4«Жеті жарғы» заңдар жинағының негізгі мақсаты не болды?А
A)Орыспен одақ құру
B)Жоңғарларға қарсы бірлесу
C)Дәстүрлі-құқықтық нормаларды жүйелеу
D)Сауда жолдарын бақылау
5Кіші жүз ханы Әбілқайыр Ресей бодандығын қабылдаған жыл:А
A)1717
B)1731
C)1742
D)1756
6Кенесары Қасымұлы бастаған қозғалыстың (1837–1847) негізгі ерекшелігі?В
A)Тек Кіші жүзді қамтыды
B)Жалпықазақтық сипатта болды
C)Тек Бөкей ордасына сүйенді
D)Қоқан хандығымен бірлесті
71867–1868 жылдардағы патшалық реформалардың Қазақстанға негізгі салдары?В
A)Хан билігі күшейтілді
B)Жер коммуналдық меншікке берілді
C)Дәстүрлі жүйе жойылды, генерал-губернаторлық енгізілді
D)Ясақ жүйесі алынып тасталды
8«Алаш-Орда» үкіметі жарияланған жыл мен қала:В
A)1917, Орынбор
B)1918, Семей
C)1920, Верный
D)1917, Ташкент
91931–1933 жылдардағы Қазақстандағы аштықтың басты себебін дұрыс анықтаңыз:С
A)Жоңғар шабуылының зардаптары
B)Күштеп ұжымдастыру мен малды тәркілеу
C)Орыс шаруаларының жаппай қоныс аударуы
D)1916 жылғы қозғалыстың қысымы
10Қазақ КСР мемлекеттік тілі туралы заң қабылданған жыл және тарихи маңызы:С
A)1986 — желтоқсан оқиғасының нәтижесі
B)1989 — ұлттық тілге мемлекеттік мәртебе
C)1991 — Декларациямен бір мезгілде
D)1995 — жаңа Конституцияның бөлігі
ІІ бөлім · контекстік тапсырма 1 (11–15)
📄 Құжат №1 — Геродот, «Тарих» (б.з.д. V ғ.)
«…Бұл жерлерде алтын, күміс, темір кені молынан табылады. Жергілікті тұрғындар жылқы өсіріп, оларды азық ретінде де, соғыс мақсатында да пайдаланады. Жерлеу рәсімі кезінде марқұмды зергерлік бұйымдармен бірге жерлейді. Сарматтармен ортақ тілдері мен рәсімдері бар…»
11Үзіндіде сипатталған тайпа кімдер болды?А
A)Ғұндар
B)Сақтар
C)Қаңлылар
D)Үйсіндер
12Аталған тайпаның негізгі шаруашылық түрі?А
A)Егіншілік
B)Балық аулау
C)Көшпелі мал шаруашылығы
D)Қолөнер
13Жерлеу рәсімінде зергерлік бұйымдармен жерлеу қандай ескерткіштер арқылы дәлелденген?В
A)Берел қорымы мен Есік олжасы
B)Тасмола мәдениеті
C)Ботай тұрағы
D)Бесшатыр қорғандары ғана
14«Аңдық стиль» өнері осы тайпалардың мәдениетінде не білдірді?В
A)Тұрғын үй безендіру тәсілі
B)Жануарлар бейнесіндегі зергерлік дәстүр
C)Тек діни мақсатта сурет өнері
D)Жерлеу ғұрпымен байланысты жазу
15Геродот сипаттаған тайпалардың Орталық Азия өркениетіне ең маңызды үлесі:С
A)Жазудың пайда болуы
B)Жылқыны үйрету мен соғыс тактикасын жетілдіру
C)Сауда жолдарын ашу
D)Отырықшы мәдениетті дамыту
ІІ бөлім · контекстік тапсырма 2 (16–20)
👤 Тарихи тұлға №1
«Ол хан тағына 1680-жылдары отырды. Үш жүзді тұңғыш рет бірыңғай заң негізінде басқарды, «Жеті жарғыны» қабылдады. Оның тұсында Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би бір алқада жиналды.»
16Үзіндіде сипатталған тарихи тұлға кім?А
A)Абылай хан
B)Тәуке хан
C)Қасым хан
D)Есім хан
17«Жеті жарғының» негізгі мазмұны:А
A)Орыспен одақ шарттары
B)Жер бөлу ережелері
C)Қылмыс, мүлік, отбасы заңдарын реттеу
D)Жоңғарларға қарсы әскери жоспар
18«Үш биді» және олардың жүздерін дұрыс сәйкестендіріңіз:В
A)Төле — Кіші, Қазыбек — Орта, Әйтеке — Ұлы
B)Төле — Ұлы, Қазыбек — Орта, Әйтеке — Кіші
C)Төле — Орта, Қазыбек — Ұлы, Әйтеке — Кіші
D)Барлық үш би бір жүзден шықты
19«Жеті жарғы» қабылдауының ең терең саяси мәні:С
A)Жоңғарлармен бейбіт бітім жасасу
B)Орыс протекторатын заңды бекіту
C)Үш жүздің бірлігін нығайтып, мемлекет тұтастығын сақтау
D)Ислам заңдарын мемлекеттік деңгейде бекіту
20Осы ханның саясаты ХХ ғасырда қандай тарихи кезеңмен идеялық жалғастығын көрсетті?С
A)1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс
B)«Алаш» партиясының бірлік идеясы
C)1986 жылғы желтоқсан оқиғалары
D)1931–1933 аштыққа қарсы наразылық
🗝 1-нұсқа — жауаптар кілті
| № | Деңгей | Дұрыс жауап |
|---|---|---|
| 1 | А | B) Партатуа |
| 2 | А | B) Қаратау тұрағы |
| 3 | А | B) Арабтардың ықпалы күшейіп, ислам тарала бастады |
| 4 | А | C) Дәстүрлі-құқықтық нормаларды жүйелеу |
| 5 | А | B) 1731 |
| 6 | В | B) Жалпықазақтық сипатта болды |
| 7 | В | C) Дәстүрлі жүйе жойылды, генерал-губернаторлық енгізілді |
| 8 | В | A) 1917, Орынбор |
| 9 | С | B) Күштеп ұжымдастыру мен малды тәркілеу |
| 10 | С | B) 1989 — ұлттық тілге мемлекеттік мәртебе |
| 11 | А | B) Сақтар |
| 12 | А | C) Көшпелі мал шаруашылығы |
| 13 | В | A) Берел қорымы мен Есік олжасы |
| 14 | В | B) Жануарлар бейнесіндегі зергерлік дәстүр |
| 15 | С | B) Жылқыны үйрету мен соғыс тактикасын жетілдіру |
| 16 | А | B) Тәуке хан |
| 17 | А | C) Қылмыс, мүлік, отбасы заңдарын реттеу |
| 18 | В | B) Төле — Ұлы, Қазыбек — Орта, Әйтеке — Кіші |
| 19 | С | C) Үш жүздің бірлігін нығайтып, мемлекет тұтастығын сақтау |
| 20 | С | B) «Алаш» партиясының бірлік идеясы |
І бөлім · жеке тапсырмалар (1–10)
1Ұлы Түрік қағанаты қай жылы және кімнің басшылығымен құрылды?А
A)552 ж., Бумын қаған
B)603 ж., Шегуй қаған
C)618 ж., Тон-ябғу
D)744 ж., Білге қаған
2Орбұлақ шайқасы (1643 ж.) кімнің тұсында болды және қай жаудан жеңіс алынды?А
A)Тәуке хан — орыстардан
B)Жәңгір хан — жоңғарлардан
C)Есім хан — өзбектерден
D)Абылай хан — қытайлардан
3«Ақтабан шұбырынды» деп аталған оқиғалар қай жылдарда болды?А
A)1710–1711 жж.
B)1723–1725 жж.
C)1741–1742 жж.
D)1756–1758 жж.
4Шоқан Уәлихановтың ғылыми еңбектерінің басты бағыты:А
A)Қазақ тілі грамматикасын жасау
B)Орта Азияның этнографиясы, географиясы, тарихын зерттеу
C)Ауыл шаруашылығын реформалау
D)Дін реформасы
5Қазақ ССР астанасы Алматыға ауыстырылғанға дейін қай қала астана болды?А
A)Семей
B)Орынбор
C)Верный
D)Петропавл
61836–1838 жж. Бөкей ордасындағы Исатай мен Махамбет бастаған көтерілістің негізгі себебі:В
A)Жоңғар шабуылы
B)Хан Жәңгірдің жер саясатына және отаршылдыққа наразылық
C)1822 жылғы реформаларға қарсылық
D)Дін мәселелері
7Ыбырай Алтынсариннің қазақ халқына қосқан ең маңызды үлесі:В
A)Алғашқы қазақ романын жазды
B)Орыс графикасына негізделген қазақ әліпбиін жасады
C)Алғашқы зайырлы мектептерді ашып, педагогиканы дамытты
D)Патшалық Ресейден саяси автономия алды
8Сталиндік репрессия кезінде Қазақстандағы лагерь жүйесін дұрыс атаңыз:В
A)ГУЛАГ, Лубянка, Бутырка
B)Степлаг, Карлаг, АЛЖИР
C)Магаданлаг, Воркуталаг, Норильлаг
D)Соловецкий, Колымалаг, Краслаг
9Тың игеру (1954–1960) Қазақстанға кешенді қандай зардап тигізді?С
A)Тек экономикалық өсуге алып келді
B)Экологиялық зардап, демографиялық өзгеріс, қазақ мәдениетінің ығыстырылуы
C)Тек Солтүстік Қазақстанның артта қалуы
D)Урбанизацияның толық тоқтауы
101986 жылғы желтоқсан оқиғаларының терең тарихи себебі:С
A)Экономикалық дағдарыс пен азық-түлік тапшылығы
B)Г. Колбиннің тағайындалуы — ұлттық кадрлық кемсіту
C)Семей полигонына қарсы экологиялық наразылық
D)Ауыл шаруашылығы реформасына қарсылық
ІІ бөлім · контекстік тапсырма 1 (11–15)
🗺️ Тарихи карта сипаттамасы
«…Картада VIII–X ғасырларда Жетісу аймағын мекендеген, Испиджаб, Тараз, Баласағұн қалаларын бақылаған тайпалар одағы бейнеленген. Олар Ұлы Жібек жолын бақылап, саудадан елеулі табыс тапты. Бұл мемлекет кейін Қарахан мемлекетінің негізін қалады.»
11Картада сипатталған мемлекет қандай?А
A)Қарлұқ қағанаты
B)Оғыз мемлекеті
C)Қимақ қағанаты
D)Түргеш қағанаты
12Ұлы Жібек жолының Қазақстан үшін маңызы:А
A)Тек әскери мақсатқа қызмет етті
B)Сауда, мәдени алмасу, қала мәдениетінің дамуы
C)Тек Қытаймен байланыс
D)Тек діни мақсат
13Тараз қаласының Орталық Азия тарихындағы рөлі:В
A)Тек саяси орталық болды
B)Атлах шайқасы (751 ж.) жеріне жақын маңызды сауда-мәдени орталық
C)Тек діни орталық
D)Алтын Орданың батыс астанасы
14Баласағұн қаласымен тікелей байланысты ұлы ойшыл:В
A)Әл-Фараби
B)Жүсіп Баласағұни
C)Қожа Ахмет Яссауи
D)Махмұд Қашғари
15Осы аймақта исламның тарала бастауының маңызды тарихи салдары:С
A)Ежелгі жазу жүйелерінің толық жойылуы
B)Арабша жазу мен ғылымның таралуы, жаhандық мәдени кеңістікке кіру
C)Тек демографиялық өзгеріс
D)Сауда жолдарының жабылуы
ІІ бөлім · контекстік тапсырма 2 (16–20)
📄 Тарихи құжат №2 — «Бесеудің хаты», 1932 ж.
«Біздің халқымыз осы уақытқа дейін жерінен, малынан, тіпті отбасынан айырылды. Тарихта бұндай зорлық болған емес. Партия жолдастары, жергілікті басшылар халықтан малды күштеп тартып алып, ашаршылыққа итермеледі. Біз бесеу болып осы хатты жолдаймыз…» — Ғабит Мүсірепов және басқалар
16«Бесеудің хаты» қандай саясатқа қарсы жазылды?А
A)1916 жылғы жалпыға бірдей мобилизация
B)Күштеп ұжымдастыру мен тәркілеу саясаты
C)1867–1868 жылдардағы патшалық реформалар
D)1922 жылғы жер реформасы
17«Кіші Қазан» ұғымы немен байланысты?А
A)1917 жылғы революциямен
B)Ұжымдастыру, индустрияландыру, отырықшыландыру — жаппай өзгерістер
C)Желтоқсан 1986 оқиғасымен
D)1931–1933 аштықтың атауы
181931–1933 жылдардағы аштықтың демографиялық салдары:В
A)Қазақ халқының саны шамамен 2 млн-ға азайды, миллиондаған адам қаза тапты
B)Халық саны өзгермеді, тек ішкі миграция болды
C)Тек Оңтүстік Қазақстан зардап шекті
D)1 жыл ішінде халық санының қалпына келуі байқалды
19«Бесеудің хаты» жазылуының тарихи маңызы:С
A)Кеңес билігін толық жоюға алып келді
B)Зиялылардың тоталитарлық саясатқа қарсы азаматтық позициясын білдіретін ерлік дерек
C)Хатты жазғандар кешірім алып, жазасыз қалды
D)Голощёкин саясатын тікелей өзгертті
20АЛЖИР лагерінің ерекшелігі не болды?С
A)Тек саяси тұтқындар үшін ашылды
B)«Отанын сатқандардың» анасы мен әйелдеріне арналған арнайы лагерь болды
C)Лагерь тек 1 жыл жұмыс істеді
D)Онда тек шетел азаматтары ұсталды
🗝 2-нұсқа — жауаптар кілті
| № | Деңгей | Дұрыс жауап |
|---|---|---|
| 1 | А | A) 552 ж., Бумын қаған |
| 2 | А | B) Жәңгір хан — жоңғарлардан |
| 3 | А | B) 1723–1725 жж. |
| 4 | А | B) Орта Азияның этнографиясы, географиясы, тарихын зерттеу |
| 5 | А | B) Орынбор |
| 6 | В | B) Хан Жәңгірдің жер саясатына және отаршылдыққа наразылық |
| 7 | В | C) Алғашқы зайырлы мектептерді ашып, педагогиканы дамытты |
| 8 | В | B) Степлаг, Карлаг, АЛЖИР |
| 9 | С | B) Экологиялық зардап, демографиялық өзгеріс, қазақ мәдениетінің ығыстырылуы |
| 10 | С | B) Г. Колбиннің тағайындалуы — ұлттық кадрлық кемсіту |
| 11 | А | A) Қарлұқ қағанаты |
| 12 | А | B) Сауда, мәдени алмасу, қала мәдениетінің дамуы |
| 13 | В | B) Атлах шайқасы жеріне жақын маңызды сауда-мәдени орталық |
| 14 | В | B) Жүсіп Баласағұни |
| 15 | С | B) Арабша жазу мен ғылымның таралуы, жаhандық мәдени кеңістікке кіру |
| 16 | А | B) Күштеп ұжымдастыру мен тәркілеу саясаты |
| 17 | А | B) Ұжымдастыру, индустрияландыру, отырықшыландыру |
| 18 | В | A) Қазақ халқының саны шамамен 2 млн-ға азайды |
| 19 | С | B) Тоталитарлық саясатқа қарсы азаматтық позицияны білдіретін ерлік дерек |
| 20 | С | B) «Отанын сатқандардың» анасы мен әйелдеріне арналған арнайы лагерь |
…
Қазақстан тарихынан көп сұрақтар телеграм каналда.
Телеграм каналға тіркеліп ал:
