Тілдер күні балабақшада: 5 қыркүйекке арналған сценарий
5 қыркүйек – Қазақстан халқы тілдері күні. Балабақшада Тілдер күнін өткізу арқылы бүлдіршіндерге ана тілін құрметтеу, әдемі сөйлеу, үлкендерді сыйлау, достық пен татулық туралы қарапайым түсінік беруге болады.
Төмендегі Тілдер күніне арналған балабақша сценарийі мектепке дейінгі жастағы балаларға бейімделген. Сценарийде балаларға түсінікті тақпақтар, ойындар, жұмбақтар, қимылды тапсырмалар және бірнеше тілде амандасу бөлімі қамтылған.
Тақырыбы:
«Ана тілім – тәтті тілім»
Мақсаты:
Балалардың ана тілі туралы алғашқы түсініктерін қалыптастыру, қазақ тілінде дұрыс әрі анық сөйлеуге баулу, туған елін және ана тілін құрметтеуге тәрбиелеу.
Міндеттері:
- балалардың сөздік қорын дамыту;
- қазақ тіліндегі сөздерді дұрыс айтуға үйрету;
- достық пен татулық ұғымдарын түсіндіру;
- өлең айту және ойын арқылы тілге қызығушылық ояту;
- түрлі тілдерде амандасуды үйрету.
Жас тобы:
4–6 жас.
Ұзақтығы:
25–35 минут.
Қажетті құралдар:
Қазақстан Туы, түрлі түсті шарлар, гүлдер, әріптер бейнеленген карточкалар, ойыншықтар, интерактивті тақта немесе суреттер.
Мерекелік іс-шара барысы
Балалар әуенмен залға кіреді.
Шеңбер жасап тұрады.
I. Шаттық шеңбері
Тәрбиеші:
Сәлеметсіңдер ме, балалар!
Балалар:
Сәлеметсіз бе!
Тәрбиеші:
Бүгін бізде ерекше мереке.
Бүгін біз ана тіліміз, әдемі сөздер және достық туралы сөйлесеміз.
Біздің ана тіліміз қандай тіл?
Балалар:
Қазақ тілі!
Тәрбиеші:
Дұрыс айтасыңдар!
Қазақ тілі – біздің ана тіліміз.
II. «Жылы сөздер» ойыны
Балалар шеңбер бойымен тұрады.
Тәрбиеші допты бір балаға береді.
Допты алған бала бір жақсы сөз айтуы керек.
Мысалы:
Ана.
Әке.
Дос.
Отан.
Мектеп.
Балабақша.
Қазақстан.
Рақмет.
Қуаныш.
Достық.
Тәрбиеші:
Көрдіңдер ме, балалар, біздің тілімізде қандай әдемі сөздер көп!
III. Балалардың тақпақтары
1-бала:
– Туған тілім-бабам тілі-өз тілім,
Туған тілім-анам тілі-өз тілім.
Туған тілім-далам тілі-өз тілім,
Туған тілім-адам тілі-өз тілім.
2-бала:
– Ана тілің – арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте!
3-бала:
Қазақстан – Отаным,
Кең даласы мақтаным.
Қазақ тілін құрметтеп,
Өсіп келе жатқаным.
4-бала:
Тілім менің – тірегім,
Тілім менің – жүрегім.
Ана тілім бар кезде,
Биік болар мерейім.
IV. «Суретті тап» ойыны
Тәрбиеші балаларға суреттер көрсетеді.
Мысалы:
🍎 алма
🏠 үй
☀️ күн
🌳 ағаш
🐱 мысық
🌸 гүл
📚 кітап
Балалар суреттің атауын қазақша айтуы керек.
Тәрбиеші:
Бұл не?
Балалар:
Алма!
Тәрбиеші:
Ал алманың түсі қандай?
Балалар:
Қызыл!
Ойын осылай жалғасады.
V. «Кім тез табады?» ойыны
Тәрбиеші:
Мен бір түсті айтамын. Сендер залдан сол түсті затты тез тауып көрсетіңдер.
Тәрбиеші:
Қызыл!
Балалар қызыл түсті затты көрсетеді.
Тәрбиеші:
Жасыл!
Тәрбиеші:
Сары!
Тәрбиеші:
Көк!
Ойын балалардың қазақ тіліндегі түс атауларын есте сақтауына көмектеседі.
VI. Әртүрлі тілде амандасу
Тәрбиеші:
Балалар, әлемде көптеген тілдер бар.
Әр халықтың амандасу сөзі әртүрлі болады.
Бірақ барлық жақсы сөз адамдарды жақындастырады.
Қане, бірге қайталайық.
Қазақша:
Сәлем!
Орысша:
Привет!
Ағылшынша:
Hello!
Өзбекше:
Salom!
Түрікше:
Merhaba!
Тәрбиеші:
Жарайсыңдар!
Енді бәріміз бір-бірімізге:
Сәлем!
деп қол бұлғайық.
VII. «Сиқырлы сөздер» ойыны
Тәрбиеші:
Балалар, адамдар бір-бірімен сөйлескенде әдепті сөздер қолданады.
Мен қазір жағдай айтамын, ал сендер қандай сөз айту керектігін табасыңдар.
Біреу саған көмектесті.
Не дейсің?
Балалар:
Рақмет!
Тәрбиеші:
Біреуден бір нәрсе сұрағың келді.
Не дейсің?
Балалар:
Өтінемін!
Тәрбиеші:
Біреуді ренжітіп алдың.
Балалар:
Кешіріңіз!
Тәрбиеші:
Таңертең досыңды көрдің.
Балалар:
Қайырлы таң!
Тәрбиеші:
Жарайсыңдар!
Міне, бұлар – біздің сиқырлы сөздеріміз.
VIII. «Қимылды сөз» ойыны
Тәрбиеші сөз айтады, балалар сол сөзді қимылмен көрсетеді.
Құс – қолдарын қанат сияқты қағады.
Қоян – секіреді.
Гүл – қолдарын жоғары көтереді.
Күн – қолдарымен дөңгелек жасайды.
Жаңбыр – саусақтарымен жаңбыр тамшыларын бейнелейді.
Дос – бір-бірінің қолын ұстайды.
IX. Жұмбақтар
1-жұмбақ
Өзі сөйлей білмейді,
Салған ізі сөйлейді.
Жауабы: қалам.
2-жұмбақ
Қабат-қабат қаттама,
Ақылың болса аттама.
Жауабы: кітап.
3-жұмбақ
Жазда жасыл болады,
Күзде сары болады.
Жауабы: жапырақ.
X. «Менің елім» сұрақ-жауап ойыны
Тәрбиеші:
Біздің еліміз қалай аталады?
Балалар:
Қазақстан!
Тәрбиеші:
Біздің ана тіліміз қандай тіл?
Балалар:
Қазақ тілі!
Тәрбиеші:
Біздің Туымыздың түсі қандай?
Балалар:
Көк!
Тәрбиеші:
Балабақшада кімдермен ойнаймыз?
Балалар:
Достарымызбен!
XI. «Достық шеңбері»
Барлық бала шеңберге тұрып, қол ұстасады.
Тәрбиеші:
Біздің тіліміз әртүрлі болуы мүмкін.
Бірақ барлығымыз дос бола аламыз.
Бір-бірімізді құрметтейік.
Жақсы сөз айтып жүрейік.
Ана тілімізді жақсы көрейік.
Балалар бірге:
Ана тілімізді құрметтейміз!
Достарымызды сыйлаймыз!
Қазақстанды жақсы көреміз!
XII. Қорытынды
Тәрбиеші:
Балалар, бүгін біз қандай мереке туралы айттық?
Балалар:
Тілдер күні!
Тәрбиеші:
Біздің ана тіліміз қандай тіл?
Балалар:
Қазақ тілі!
Тәрбиеші:
Тіл бізге не үшін керек?
Балалардың жауаптары тыңдалады.
Тәрбиеші:
Өте жақсы!
Тіліміз арқылы біз сөйлесеміз, ойымызды айтамыз, ән айтамыз, тақпақ оқимыз және бір-бірімізбен достасамыз.
Сондықтан ана тілімізді әрқашан құрметтейік!
Тілдер күні балабақшада қалай өткізіледі?
Балабақшадағы Тілдер күні ұзақ әрі күрделі болмауы керек. Мектеп жасына дейінгі балалар үшін мерекені ойын, тақпақ, ән, би, сурет және қарапайым сұрақ-жауап форматында ұйымдастырған тиімді.
Тілдер мерекесінде балаларға ана тілі, Отан, достық, әдепті сөздер және Қазақстан туралы қарапайым түсініктер беріледі.
Балабақшадағы Тілдер күніне қандай ойындар өткізуге болады?
Тілдер күніне:
- «Сиқырлы сөздер»;
- «Суретті тап»;
- «Кім тез табады?»;
- «Жылы сөздер»;
- «Қимылды сөз»;
- «Сөзді жалғастыр»;
- «Түсті тап»;
- «Бұл не?»;
- «Бір сөзбен ата»
сияқты балалардың жасына сәйкес ойындарды ұйымдастыруға болады.
