ҰБТ-2026: тіркелуден апелляцияға дейін — абитуриентке керек барлық ақпарат
Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) — әрбір қазақстандық түлектің өміріндегі ең маңызды емтихан. Нәтиже жоғары болса — мемлекеттік білім гранты, яғни тегін оқу. Нәтиже шекті баллдан төмен болса — ақылы бөлім. Бұл мақалада тек нақты фактілер бар: ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің ресми деректеріне сүйендік.
Мазмұны
- ҰБТ дегеніміз не және кім тапсырады
- Тіркелу және тестілеу мерзімдері
- Қалай тіркелуге болады: қадамдық нұсқаулық
- Тест форматы: пәндер, баллдар, уақыт
- Шекті баллдар
- Емтихандағы ережелер
- Нәтижелерді қалай білуге болады
- Апелляция: қалай беруге болады
- Бейнежазбалар және баттилу: нені білу керек
- Тегін дайындалу ресурстары
1. ҰБТ дегеніміз не және кім тапсырады
ҰБТ — мектептің бітіру емтиханы және жоғары оқу орнына түсу сүзгісі қызметін бір мезгілде атқаратын міндетті мемлекеттік тест. Тестілеу нәтижесі бойынша конкурстық балл қалыптасады: балл жоғары болған сайын — мемлекеттік грант алу мүмкіндігі артады.
2026 жылы ҰБТ тапсыратындар:
- Ағымдағы жылдың мектеп түлектері
- Алдыңғы жылдардың түлектері (нәтижесін жақсартқысы келгендер)
- Колледж және лицей бітірушілері — жоғары білім алғысы келгендер
- Шетелде білім алған қазақстандықтар
- 2025 жылы жоғары оқу орнына қабылданған, бірақ шекті балл жинай алмаған студенттер
Ескерту: ҚР азаматы болып табылмайтын қазақ ұлтының өкілдері жалпыкәсіби және арнайы пәндер бойынша тест тапсырады. Бұл ереже шығармашылық мамандықтарға қолданылмайды.
2. Тіркелу және тестілеу мерзімдері
| Кезең | Күндер | Не болады |
|---|---|---|
| Тіркелу (1-ші әрекет) | 11–16 сәуір 2026 | Бірінші тестілеуге өтінім беру |
| Тіркелу (2-ші әрекет) | 17–25 сәуір 2026 | Екінші мүмкіндікке қалауы бойынша тіркелу |
| Негізгі тестілеу | 10 мамыр — 10 шілде 2026 | 2 рет тапсыруға болады |
| Жылдың соңғы тестілеуі | 10–20 тамыз 2026 | Соңғы мүмкіндік, одан кейін әрекет жоқ |
| Бейнежазбаларды талдау | 31 қазанға дейін 2026 | Бұзушылықтарды тексеру, баттилу мүмкін |
Маңызды: 10 мамыр — 10 шілде аралығында әрбір абитуриент ҰБТ-ны екі рет тапсыра алады. Грант конкурсына ең жоғары нәтиже есептеледі. Алайда бірінші және екінші әрекет арасында бейіндік пәндерді өзгертуге болмайды.
3. Қалай тіркелуге болады: қадамдық нұсқаулық
Барлық тіркелу онлайн жүреді. Кеңсеге барудың қажеті жоқ.
- testcenter.kz сайтына кіріңіз немесе UTO.kz мобильді қосымшасын ашыңыз
- Жеке кабинетке кіріңіз (логин мен парольді сақтап қойыңыз)
- Ыңғайлы тестілеу пунктін (ТПҰБТ), күн мен уақытты таңдаңыз
- Бейіндік пәндер комбинациясын таңдаңыз
- Өтінімді растаңыз
Логин немесе парольді ұмытып қалған жағдайда — app.testcenter.kz сайтында қалпына келтіруге болады.
Қатысу құны:
- Ағымдағы жылдың мектеп түлектері үшін (10 мамыр — 10 шілде) — тегін
- Барлық басқа санаттар үшін — 5 640 теңге
4. Тест форматы: пәндер, тапсырмалар саны, уақыт
2026 жылы ҰБТ форматы өзгерген жоқ.
| Пән | Түрі | Тапсырмалар саны |
|---|---|---|
| Қазақстан тарихы | Міндетті | 20 |
| Оқу сауаттылығы (оқыту тілінде) | Міндетті | 10 |
| Математикалық сауаттылық | Міндетті | 10 |
| Бейіндік пән № 1 (таңдау бойынша) | Бейіндік | 40 |
| Бейіндік пән № 2 (таңдау бойынша) | Бейіндік | 40 |
| Барлығы | — | 120 тапсырма |
- Максималды балл: 140
- Уақыт: 4 сағат (240 минут)
- Мүгедектігі бар балалар үшін: қосымша 40 минут
Емтихан барысында кірістірілген калькулятор, Менделеев кестесі және тұздардың еруі кестесі пайдалануға рұқсат етілген. Ыңғайлылық үшін кестелердің қағаз нұсқалары да беріледі.
Көру, есту немесе тірек-қозғалыс аппараты бұзылыстары бар балалар үшін тест нұсқалары схемалар, кестелер, суреттер мен графиктерсіз жасалады. Оларға көмекші де рұқсат етіледі — тіркелу кезінде көрсету керек.
5. Жоғары оқу орнына түсу үшін шекті баллдар
| ЖОО / мамандық түрі | Минималды балл |
|---|---|
| Өзге қазақстандық жоғары оқу орындары | 50 балл |
| Ұлттық жоғары оқу орындары | 65 балл |
| Денсаулық сақтау (медицина) | 70 балл |
| Педагогикалық ғылымдар | 75 балл |
| Құқық (заңтану) | 75 балл |
Жеке пәндер бойынша минималды баллдар:
- Қазақстан тарихы және екі бейіндік пән бойынша — кемінде 5 балл
- Оқу сауаттылығы және Математикалық сауаттылық бойынша — кемінде 3 балл
Назар аударыңыз: жоғары оқу орындары өз талаптарын белгілеуге, яғни шекті баллды жоғарылатуға құқылы. Ресми сайттардан нақтылаңыз.
6. Емтихандағы ережелер: нені ала кіруге болмайды
Тестілеу пунктіне кіруде:
- Металл іздегіштер — міндетті тексеру
- Байланыс сигналдарын басатын құрылғылар — аудиторияда ұялы байланыс жұмыс істемейді
- Барлық бөлмелерде толық бейнебақылау жүйесі
Тыйым салынады:
- Ұялы телефондар және кез келген гаджеттер
- Қағаз шпаргалкалар
- Басқа қатысушылармен сөйлесу
- Тапсырмаларды суретке түсіруге немесе жазып алуға әрекет жасау
Маңызды: бұзушылықты емтихан күні байқамаса да, бейнежазбалар 31 қазан 2026 жылға дейін талданады. Кейін телефон немесе шпаргалка анықталса — университетке түсіп үлгергендердің де нәтижелері жойылады.
7. Нәтижелерді қалай білуге болады
Тест аяқталғаннан кейін бірден экранда нәтижелерді талдау картасы шығады. Онда:
- Сіздің таңдаған жауаптарыңыз
- Әрбір тапсырма үшін балл
- Блоктар бойынша жиынтық баллдар
- ҰБТ-ның жалпы нәтижесі
Нәтижемен танысуға 10 минут беріледі. Содан кейін экранда екі батырма пайда болады: «Апелляцияға өту» және «Апелляциясыз аяқтау». Ешқайсысын баспасаңыз — бағдарлама автоматты түрде жабылады.
Соңғы ҰБТ сертификаты testcenter.kz сайтындағы жеке кабинетте пайда болады — апелляция комиссиясы шешім қабылдағаннан кейін (егер апелляция берілген болса) немесе тест аяқталған бойда (апелляция берілмесе).
8. Апелляция: қалай беруге болады және не күтуге болады
Апелляция — сіздің ойыңызша дұрыс құрастырылмаған тапсырмаға наразылық білдіру құқығыңыз. Бұл жауаптарыңызды қайта қарату емес — тапсырманың мазмұнын даулау.
Апелляцияның екі түрі:
- Тапсырмалардың мазмұны бойынша — тест аяқталғаннан кейін 30 минут ішінде тестілеу бағдарламасындағы «Апелляцияға өту» батырмасы арқылы беріледі
- Техникалық себептер бойынша (компьютер ақаулығы, интернет үзілуі, т.б.) — емтихан барысында тікелей беріледі
Апелляция берілгеннен кейін не болады:
- Өтінімді Аймақтық апелляция комиссиясы (ААК) қарайды
- ААК отырысы басталғанға дейін жеке кабинет арқылы өтінімді кері қайтарып алуға болады
- Шешім қабылданғаннан кейін сертификат жеке кабинетте пайда болады
ҰБТ-2026 апелляция статистикасы (наурыз толқыны):
31 000-нан астам апелляциялық өтінім берілді. Олардың ішінен 17 бірегей тест тапсырмасы бойынша шағым қанағаттандырылды — тапсырмалар дұрыс емес деп танылып, баллдар түзетілді.
9. Бейнежазбалар және нәтижелерді жою: нені білу керек
Бұл — көптеген абитуриенттер емтихан күні ойламайтын, бірақ өте маңызды мәселе.
Барлық тестілеу пункттеріндегі бейнежазбалар 31 қазан 2026 жылға дейін талданады. Егер сарапшылар мыналарды анықтаса:
- Ұялы телефон пайдалану
- Қағаз шпаргалка
- Өзге ережелерді бұзу
— тестілеу нәтижелері жойылады. Тіпті егер абитуриент университетке түсіп, оқуын бастап кеткен болса да.
Деректер үшін: 2026 жылдың бір толқынында ғана 260-тан астам бұзушылық тіркелген.
10. Тегін дайындалу: ресми ресурстар
ҚР Ғылым министрлігі мен Ұлттық тестілеу орталығы тегін дайындық материалдарын ұсынады:
- Онлайн пробное тестілеу — prob-ent.testcenter.kz.
- Әдебиет тізімі және тест жоспары — testcenter.kz сайтында
- «Қазақстан тарихы» және «Дүниежүзілік тарих» бойынша 100 тарихи дата
- «Информатика» бойынша терминдер тізімі
- Қазақ және орыс әдебиеті бойынша шығармалар тізімі
- Тақырыптық талдау — қаңтар және наурыз нәтижелері бойынша жеке кабинетте қолжетімді
Қысқаша: ҰБТ-2026-ның негізгі сандары
- 📅 Тестілеу: 10 мамыр — 10 шілде 2026
- ✌️ Әрекет саны: 2 (ең жоғары нәтиже есептеледі)
- 📝 Тапсырмалар: 120 (5 пән)
- ⏱ Уақыт: 4 сағат
- 🏆 Максималды балл: 140
- 🎓 Ұлттық ЖОО шегі: 65 балл
- ⚖️ Апелляция: тест аяқталғаннан кейін 30 минут ішінде
- 📹 Бейнежазбалар тексеріледі: 31 қазанға дейін
- 💰 2026 жылдың түлектері үшін: тегін
Барлық деректер ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің және Ұлттық тестілеу орталығының ресми хабарламаларынан алынды. Өзектілік: 2026 жылдың мамыры.
