Студентке “мақала жариялау” — жай ғана пост салу емес. Бұл өзіңді нарыққа дұрыс таныстыру, тәжірибеңді құжаттау және ертең жұмыс/стипендия/грант сұрағанда “мен кіммін?” деген сұраққа дәлелмен жауап беру. Көп студент “тәжірибем жоқ” деп қиналады, ал тәжірибенің бір бөлігі — жасаған ойыңды, зерттегеніңді, қорытқан нәтижеңді сауатты түрде көрсете алу.
Резюмеңді бірден күшейтетін дәлел
CV-ға “жауапкершілікті, белсендімін” деп жазғанның пайдасы аз. Ал жарияланған мақала — нақты факт: тақырып таңдадың, құрылым құрдың, дәлел келтірдің, ойыңды аяқтадың. Бұл дағды кез келген мамандықта бағаланады: заң, педагогика, IT, медицина, экономика — бәрінде “жазып жеткізу” маңызды.
Портфолио: дипломнан бөлек өмірбаян құралы
Диплом — бәрінде бар. Ал сенің жеке портфолиоңа айналатын дүниелер аз. Мақала — сол олқылықтың орнын толтыратын “цифрлық із”. Уақыт өте келе сенің қызығушылығың, бағытың, көзқарасың, кәсіби өсуің көрініп тұрады. Ертең магистратураға, академиялық ұтқырлыққа, жұмысқа өтінім бергенде бұл үлкен плюс.
Коммуникация дағдысы: ойды түсінікті жеткізу
Көп студент жақсы біледі, бірақ жеткізе алмайды. Мақала жазу — ойды реттеп, басымдық қойып, оқырманға түсінікті етуге үйретеді. Бұл презентация жасауды, хат жазуды, келіссөз жүргізуді де жақсартады. Яғни “бір мақала” сенің жалпы қабілетіңді көтереді.
Жеке бренд: “мені осы тақырыптан іздесін”
Сен белгілі бір бағытты тұрақты жазсаң, уақыт өте адамдар сені сол тақырыппен байланыстыра бастайды. Мысалы: “ҰБТ әдістемесі”, “студент өмірі”, “психология”, “қаржылық сауат”, “IT жобалар” — қайсысын таңдасаң да, жүйелі контент сенің беделіңді өсіреді. Бұл тіпті тапсырыс, ұсыныс, тәжірибе (стажировка) сияқты мүмкіндіктердің есігін ашады.
Нетворкинг: таныстықты дұрыс жолмен көбейту
Жарияланған мақала — ортақ тақырып табудың ең оңай жолы. Оқытушы, маман, редактор, басқа студенттер пікір жазады, бөліседі, байланыс орнайды. Кейде бір дұрыс жазылған материал жаңа командаға, жаңа жобаға, жаңа ұсынысқа алып келеді.
Уақытты үнемдейтін формат: “ойыңды жинап” бір рет бересің
Әлеуметтік желіде күнде бірдеңе жазып жүргенше, бір жүйелі мақала — ұзақ уақыт жұмыс істейтін контент. Ол сені қайта-қайта таныстырып тұрады: бүгін де, бір айдан кейін де, бір жылдан кейін де.
Қай тақырып жақсы өтеді?
Студенттер үшін ең “өтімді” бағыттар:
- Оқу тәжірибесі: лайфхак, тиімді әдіс, уақыт менеджмент
- Мамандыққа кіріспе: “менің мамандығым не береді?”, “қалай бастауға болады?”
- Практика/стажировка: өткен жолың, сабақтарың, қателіктер
- Әлеуметтік мәселе: жастар, тәрбие, білім, мотивация
- Ғылыми-танымдық: қысқа зерттеу, талдау, салыстыру
Бастысы: тақырып “пайда” берсін — оқырман бір нәрсе үйреніп шығуы керек.
Қайда жариялау тиімді?
Қазір студенттер үшін ең дұрыс қадам — мақаланы өз парақшаңда ғана қалдырмай, тұрақты оқырманы бар білім порталына шығару. Себебі онда материал “жоғалып кетпейді”, аудиториясы нақты, әрі іздеу арқылы ұзақ уақыт оқылады. Мысалы, Қазақстанда білім тақырыбындағы материалдар көп оқылатын платформалардың бірі — Bilimger.kz: мұнда студенттік, білім, ҰБТ, мотивация, әдістеме, тәрбие бағытындағы мақалалар жақсы таралады. Тақырыпты дұрыс қойып, мәтінді құрылымды жазсаң, сенің материалың ұзақ уақыт нәтиже береді.